Zdjęcie poziome przedstawiające ścianę boczną budynku mieszkalnego, którego cała powierzchnia została pokryta w całości monochromatycznym muralem. Malowidło przedstawia plan miasta wraz z jego zabudową, dużą manufakturą, nazwą ulicy: Biała/Wajdeloty i terenami zielonymi w tle. U jego szczytu znajduje się napis: Gdańsk 1873, Browar Gdański we Wrzeszczu, który został wykonany ozdobnymi literami.
Fot. Paweł Jóźwiak

Mural Browar Gdański

Typ obiektu
mural
Data
27.09.2016
Autor
Marcin Budziński
Adres
Biała 14
Dzielnica
Wrzeszcz
Otwórz w google maps

Mural na bocznej ścianie budynku przy ulicy Białej we Wrzeszczu został odsłonięty w 2016 roku i ukazuje zespół budynków nieistniejącego już Browaru Gdańskiego wg ryciny z początku XX wieku. Autorem muralu jest Marcin Budziński.

 

Technika: malarstwo ścienne

Wymiary: ok. 12 m x 12 m

 

Obiekt:

Mural powstał w ramach konkursu ogłoszonego 3 czerwca 2016 roku przez Gdański Zarząd Nieruchomości Komunalnych. Zwycięska praca autorstwa Marcina Budzińskiego to adaptacja ryciny z 9 lipca 1907 roku. Mural przedstawia zespół budynków nieistniejącego już Gdańskiego Browaru Akcyjnego wraz z przyległym do niego parkiem Kuźniczki, Stawem Browarnym, XVIII-wiecznym dworem Kuźniczki oraz dworcem kolejowym Gdańsk-Wrzeszcz (wówczas Langfuhr). Widoczny na muralu obszar obejmuje kwartał znajdujący się pomiędzy dzisiejszymi ulicami Wajdeloty, Kilińskiego i Lelewela. Stylistyka i kolorystyka pracy nawiązują do otoczenia rewitalizowanej dzielnicy Wrzeszcz Dolny i spełnia wymogi konserwatora zabytków.

Rycina, którą inspirował się Budziński, pochodzi z dokumentu wystawionego przez browar.  W swojej pracy artysta zastąpił niemiecki nagłówek „Danziger Aktien-Bierbrauerei. Klein-Hammer” (Gdański Browar Akcyjny. Kuźniczki) polskim napisem o zbliżonym kroju: „Browar Gdański we Wrzeszczu”. W prawym górnym rogu Budziński umieścił napis „Gdańsk 1873”, również stylizowany na odręczny, ozdobny krój, natomiast w tym samym miejscu na oryginale wpisano datę wykonania ryciny, tj. „Danzig, den 9. Juli 1907” (Gdańsk, 9 lipca 1907). Wskazuje to na swobodną interpretację ryciny i – w tym przypadku celową – zmianę zapisu przez autora na datę założenia Browaru, czyli rok 1873. Warto dodać, że na oryginalnej rycinie po lewej stronie umieszczono jeszcze zdobione nazwy najpopularniejszych piw produkowanych w Browarze: Artusbräu i Bankenbräu oraz odwzorowanie medali, jakie otrzymały. Z kolei po prawej stronie na ozdobnej winiecie znajdowały się dane teleadresowe browaru. Co ciekawe, firma ta jako pierwsza w Gdańsku miała nadany numer telefoniczny (2 stycznia 1884 roku odbyła się pierwsza rozmowa na linii dyrekcja – browar).

Zarówno prawa, jak i lewa strona ryciny były domknięte kompozycyjnie ornamentem z motywem szyszek i liści chmielu oraz kłosów jęczmienia.

Wątpliwości budzi umieszczenie przez Budzińskiego w lewym dolnym rogu muralu nazw ulic: „Biała / Wajdeloty”. Może to wprowadzić w błąd i sugerować odbiorcy, że znajduje się on akurat w tym punkcie. Jednakże na oryginalnej rycinie z 1907 roku wyraźnie zaznaczono, że park Kuźniczki, zlokalizowany w rzeczywistości u zbiegu tych ulic, znajduje się w lewym górnym rogu. Tamże Bahnhof Langfuhr (dworzec Wrzeszcz) został dokładnie opisany i namalowany w szczytowej, centralnej części ryciny wraz ze Stawem Browarnym (w którego miejscu obecnie zlokalizowana jest Galeria Metropolia). Na starej rycinie w dolnym lewym rogu znajduje się natomiast wpisany w formę wstęgi adres ówczesnej siedziby głównej browaru: „Danzig. Helligengeist Gasse 126”, czyli Gdańsk, ul. św. Ducha 126, co artysta mógł opacznie zinterpretować, myląc kształt wstęgi z zaznaczoną na mapie ulicą. Tak więc poprawnie należałoby oznaczyć na muralu Budzińskiego ulice Wajdeloty i Białą w górnym lewym rogu, na wysokości Stawu Browarnego, poniżej dworca.

Miejsce:

Mural został umieszczony na zachodniej ścianie kamienicy przy ul. Białej 14, od strony skrzyżowania z ulicami Wajdeloty i Kilińskiego. Kamienica stoi w rezerwie Drogi Czerwonej – motoryzacyjnego reliktu planistycznego z lat 20. XX wieku. Przez lata dokument ten blokował prace renowacyjne pierzei kamienic przy ul. Białej. W 2015 roku prezydent miasta Gdańska Paweł Adamowicz zarządził kompleksowy remont i ocieplenie budynków. W ramach prac rewitalizacyjnych i poprawy wizerunku dzielnicy Wrzeszcz Dolny ogłoszono również konkurs na mural.

W bezpośrednim sąsiedztwie muralu rozciąga się nasyp kolejowy oraz znajduje się stacja Gdańsk-Wrzeszcz, a także przylegające do dworca centrum handlowe Galeria Metropolia. Ekspozycja pracy sprawia, że jest ona dobrze widoczna z okien przejeżdżających pociągów oraz z tarasów centrum handlowego. Od strony zachodniej mural sąsiaduje z zabytkowym parkiem Kuźniczki, którego początki sięgają XVI wieku. Przylegające do niego osiedle mieszkaniowe znajduje się na terenie dawnego zespołu Browaru Gdańskiego, działającego w latach 1873–2001. W obrębie osiedla odrestaurowano budowle objęte ochroną konserwatora zabytków.

 

 

Informacje o autorze:

 

Marcin Budziński urodził się w Gdańsku. Jest artystą plastykiem, grafikiem i projektantem. Studia ukończył na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku w pracowni prof. Sławomira Witkowskiego. Brał udział w licznych wystawach i konkursach, m.in. Biennale Plakatu Polskiego, Międzynarodowym Biennale Plakatu w Wilanowie, Festiwalu Plakatu Reklamowego. Został nominowany do nagrody Studencka Grafika Roku w Gdańsku, a trzecią nagrodę w tym konkursie zdobył w Krakowie. Działa w branży reklamowej. Wraz z Mateuszem Hanusem stworzył studio projektowe Wakeuptime, które specjalizuje się w tworzeniu murali, projektowaniu katalogów, plakatów oraz znaków graficznych. Twórca licznych murali w przestrzeni miejskiej polskich miast. W Gdańsku jego prace można zobaczyć na ścianach budynków przy ul. Piastowskiej 90, 3 Maja 16, Chłopskiej 24 i na murze przy al. Żołnierzy Wyklętych.

 

Stan obiektu: bardzo dobry

Właściciel/opiekun: Gdański Zarząd Nieruchomości Komunalnych

 

Autorka wpisu: Anna Szynwelska

 

 

 

 

Bibliografia
strzałka rozwiń bibliografię

Źródła:

 

Bibliografia:

https://kfp.pl/wiadomosc/mural-browar-wrzeszcz (dostęp: 8.10.2022)

Mirosław Gliński, Błażej Śliwiński, Browar w Kuźniczkach, 2022

https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=BROWAR_W_KU%C5%B9NICZKACH (dostęp: 8.10.2022)

 

Krzysztof Koprowski, Nowe murale we Wrzeszczu, na Zaspie i w Gdyni, 2016

https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Nowe-murale-we-Wrzeszczu-na-Zaspie-i-w-Gdyni-n102741.html (dostęp: 8.10.2022)

https://www.nieruchomoscigda.pl/wiadomosci/konkurs-na-projekt-muralu,1247.html (dostęp: 8.10.2022)

https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Rycina-browaru-na-kamienicy-we-Wrzeszczu-n105246.html (dostęp: 8.10.2022)

Łukasz Matusik, W butelkach można było znaleźć szczura – historia browaru w Gdańsku, 2013

https://piwolucja.pl/felietony/historia-browaru-w-gdanskich-kuzniczkach-we-wrzeszczu/ (dostęp: 8.10.2022)

https://wakeuptime.pl/projekty/browar-gdanski/ (dostęp: 8.10.2022)

 

Natalia Balcerzak, Historia i współczesność browaru we Wrzeszczu, 2015 https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Historia-i-wspolczesnosc-browaru-we-Wrzeszczu-n89905.html (dostęp: 8.10.2022)

 

https://tv.trojmiasto.pl/Zobacz-wnetrza-browaru-we-Wrzeszczu-Gdansk-13-07-2014-video-8822.html (dostęp: 8.10.2022)

https://pl.wikipedia.org/wiki/Staw_Browarny_(Gda%C5%84sk) (dostęp: 8.10.2022)

Dorota Abramowicz, Marcin Budziński: Marzy mi się kilka murali na gdańskim Przymorzu, 2017 https://plus.dziennikbaltycki.pl/marcin-budzinski-marzy-mi-sie-kilka-murali-na-gdanskim-przymorzu/ar/12442300 (dostęp: 8.10.2022)

 

 

INNE OBIEKTY TEGO AUTORA

Obrona Poczty Polskiej

Typ obiektu
mural
Data
08.2015
Autor
Marcin Budziński
Adres
 ul. Chłopska 24

Mural Opactwo Cystersów Oliwa

Typ obiektu
mural
Data
06.2022
Autor
Marcin Budziński
Adres
ul. Opata Jacka Rybińskiego 5

Lew

Typ obiektu
mural
Data
2015 r.
Autor
Marcin Budziński
Adres
ul. 3 Maja 16
OBIEKTY W TEJ SAMEJ DZIELNICY

Sebastian Munch

Typ obiektu
graffiti
Data
2019
Autor
Tuse
Adres
ul. Do Studzienki 31

Dekoracja sgraffitowa przy ul. Miszewskiego 15

Typ obiektu
fasada
Data
1955
Autor
nieznany
Adres
ul. ks. L. Miszewskiego 15

Pomnik Daniela Gralatha

Typ obiektu
pomnik
Data
1893
Autor
nieznany
Adres
Aleja Zwycięstwa
ZOBACZ INNE OBIEKTY

Dekoracja fasady Szeroka 29

Typ obiektu
fasada
Data
2018
Autor
Przemysław Garczyński
Adres
ul. Szeroka 29

Dekoracja fasady kamienicy przy Długiej 14

Typ obiektu
fasada
Data
1953
Autor
Józefa Wnukowa
Adres
Długa 14

Magma/Okrągły Stół

Typ obiektu
mural
Data
06.2009
Autor
Piotr Szwabe
Adres
ul. Skarżyńskiego 14a
Brakuje obiektu?

Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia

GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika