Rzeźba Yoni

Rzeźba Yoni o minimalistycznej formie jest autorstwa Jerzego Dobrzańskiego, została odsłonięta w 2017 roku na terenie Garnizonu, przy budynku na ulicy Słowackiego 19 w Gdańsku Wrzeszczu.

Technika: mieszana

Obiekt: Dynamiczna rzeźba o minimalistycznym charakterze, pt. „Yoni”, stworzona została przez dra Jerzego Dobrzańskiego. Odsłonięto ją 6 października 2017 r. na terenie Garnizonu, przy ul. Słowackiego 19, w Gdańsku Wrzeszczu. Jest to instalacja artystyczna składająca się z dwóch betonowych bloków, w formie dwóch wygiętych do wewnątrz łuków. Jeden oparty jest o niski postument, stanowiący podstawę rzeźby wykonanej z celowo pordzewiałej blachy. Drugi łuk opiera się o ten pierwszy, nieco „unosząc się” nad podstawą. Dzięki temu zabiegowi praca wizualnie wydaje się lekka, jakby delikatnie odrywała się od podłoża.

Dwa łuki tworzą wewnątrz kształt migdała, przywodzący skojarzenia z pierwiastkiem żeńskim. Autor, nadając pracy tytuł „Yoni”, inspirował się indyjskim określeniem żeńskich organów płciowych, który odnosi się do aspektów fizycznych, ale także religijno-duchowych. To symbol hinduskiej bogini Dewi, źródła prapoczątku  całego wszechświata. Słowo Yoni ma również wiele znaczeń przenośnych, np. „łono”, „źródło”, „naczynie”, „początek”.

Obiekt został wybrany do realizacji w drodze konkursu zorganizowanego przez Zarząd Garnizonu Kultury. Nota tekstowa, którą można znaleźć w materiałach organizatora, opublikowana po werdykcie wydanym przez juri brzmi: „Bardzo ważnym kryterium dla rozstrzygnięcia konkursu na formę rzeźby było znalezienie symbolicznego remedium, które wprowadzi równoważący żeński pierwiastek, bilansując w ten sposób unoszącą się w powietrzu męską aurę. Garnizon z niedostępnego wojskowego terenu zmienił się w przestrzeń otwartą na sztukę i przyjazną dla wszystkich, przy jednoczesnym zachowaniu i udanej rewitalizacji zabytkowych zabudowań militarnych z końca XIX w.”

Miejsce: Garnizon to nazwa kompleksu mieszkalno-usługowego usytuowanego we Wrzeszczu, którego właścicielem od 2005 r. jest Grupa Inwestycyjna Hossa. Kompleks zajmuje 30 ha pomiędzy Aleją Grunwaldzką i ul. Słowackiego, gdzie mieszczą się zabytkowe budynki dawnych koszar wojskowych.

Pierwsze budynki garnizonowe powstały pod koniec XIX w. dla formacji 1 i 2 Pułku Huzarów Straży Przybocznej Cesarza Wilhelma II, zwanego też Czarnymi Huzarami. Od 1925 r. w Wolnym Mieście Gdańsku budynki koszar zajęły jednostki Schutzpolizei (Policji Ochrony), która funkcjonowała w nich aż do zakończenia II wojny światowej. Po 1945 r. teren ten przejęło Ludowe Wojsko Polskie, które stacjonowało w nim przez ponad 50 lat. Pod koniec XX w. zlikwidowano jednostki wojskowe w gdańskim garnizonie, po czym teren został sprzedany.

Obecnie jest to nowoczesna dzielnica, gdzie zachowane zabytkowe budynki są zintegrowane  z nowatorskim założeniem i nowoczesnymi obiektami budownictwa mieszkaniowego, powstającymi w ich okolicy. Zmienił się również charakter  miejsca, dawniej było odgrodzone murem i niedostępne dla postronnych. Obecnie Garnizon to „enklawa”  spotkań, życia kulturalnego i wielu wydarzeń, koncertów, rozrywki i rekreacji.

Informacje o autorze: Jerzy Dobrzański – ur. 1976 r. w Rzeszowie, rzeźbiarz, projektant. Studia ukończył na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, doktorat uzyskał na Wydziale Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej – stypendium Pratt Institute w Nowym Jorku w 2012 r. Tworzy rzeźby, instalacje oraz obiekty funkcjonalne przeznaczone do umieszczenia w przestrzeni publicznej. W swojej twórczości najchętniej sięga po tematy związane ze zjawiskami społeczno-politycznymi. Autor fasady „Nowego Kina Praha” w Warszawie oraz „Pomnika Kazimierza Deyny” wraz z okalającą go przestrzenią w Starogardzie Gdańskim.

Za swoje projekty Dobrzański otrzymał nagrody, m.in. Must Have na Łódź Design Festiwal oraz Top Design Award na Arena Design w Poznaniu. Projektant jest założycielem firmy Betonovo, która w oparciu o autorskie rozwiązania technologiczne zajmuje się projektowaniem i produkcją lekkiego betonu architektonicznego GRC. Pracuje jako adiunkt na Akademii Sztuki w Szczecinie, gdzie prowadzi Pracownię Systemowego Projektowania Produktu na Kierunku Wzornictwo.

Stan obiektu: bardzo dobry

Właściciel/opiekun: Grupa Inwestycyjna Hossa SA

Autor wpisu: Kinga Jarocka