Mozaika ceramiczna na fasadzie budynku

Materiał/technika: mozaika z tłucznia ceramicznego

Wymiary: ok. 3×4 m

Obiekt:

Mozaika, znajdująca się na ścianie budynku jednorodzinnego jest dekoracją wykonaną z tłucznia ceramicznego, na który składają się fragmenty kafli, naczyń szkliwionych wykonanych z czerwonej gliny oraz fragmenty naczyń nieszkliwionych, o wypale redukcyjnym. Fragmenty ceramiczne zostały wklejone w tynkowe podłoże i ułożone w abstrakcyjną kompozycję o pionowej orientacji. Kompozycja składa się z ciemnozielonawo-czarnego obramowania, pionowych plam barwnych: białej, pomarańczowej i niebieskiej oraz centralnie umieszczonej dominanty w postaci amorficznej serpentyny w ciemnej tonacji, kontrastującej z tłem. Stylistyka mozaiki nawiązuje do tradycji malarstwa informel i stylu new look we wzornictwie przemysłowym lat 50. i 60. XX wieku. Materiał, z którego wykonano mozaikę, a więc fragmenty dekorowanych różnobarwnym szkliwem talerzy, dzbanków i misek, pochodzi z co najmniej drugiej połowy lat 60. – można odnaleźć detale  popularnych form użytkowych wytwarzanych w różnych spółdzielniach rękodzieła zrzeszonych w Cepelii (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego). Tego typu dekoracje, wykorzystujące materiał z odzysku, były niezwykle popularnym uzupełnieniem modernistycznej architektury w powojennej Polsce – w szybki i niedrogi sposób ocieplano surowe bryły, dodając do nich plastyczne barwne faktury, przypominające awangardowe obrazy z nurtu abstrakcji.

Miejsce: Mozaika została wkomponowana w ścianę niskiego budynku jednorodzinnego, od strony ulicy Norblina. Dom mieszkalny został zbudowany najprawdopodobniej w latach 60. XX wieku i jest wariacją tzw. „kostki”, czyli typowego projektu prostego budownictwa jednorodzinnego, opartego na prefabrykatach i mającego swoje korzenie w funkcjonalnym projektowaniu przedwojennego modernizmu. Budynek znajduje się  w dzielnicy VII Dwór – niewielkiej i zacisznej okolicy otoczonej Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym i wzgórzami, z niewielkim blokowiskiem z lat 60. i domami prywatnymi, budowanymi sukcesywnie od lat 50. XX wieku. Historia dzielnicy sięga średniowiecza, gdy wzdłuż obecnej ulicy Polanki prowadził szlak komunikacyjny pomiędzy Opactwem Cystersów w Oliwie a Gdańskiem. W XVII wieku wzdłuż tego traktu zaczęto budować letnie rezydencje patrycjuszy gdańskich, które w XIX wieku ponumerowano i nazwano dworami – stąd pochodzi obecna nazwa dzielnicy. Podczas II wojny światowej na części terenów władze nazistowskie utworzyły obóz jeniecki. W 1957 roku powstała Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa, która do 1963 roku wybudowała 5 bloków między wzgórzami morenowymi – nowopowstałe osiedle zyskało nazwę „Osiedle Młodych w Oliwie”, a od 1966 roku „Osiedle Młodych im. Janka Krasickiego” i nazwa ta obowiązywała do 2003 roku. Janek Krasicki, komunistyczny działacz młodzieżowy zyskał nie tylko patronat nad osiedlem, ale także pomnik dłuta rzeźbiarza Wiktora Tołkina, który został usunięty w 2007 roku. Słynnymi atrakcjami dzielnicy na przestrzeni dekad był samolot na wzgórzu obok ul. Rodakowskiego oraz restauracja Kasztel – budynek po restauracji przetrwał i jest interesującym przykładem powojennego modernizmu, podobnie jak wiele budynków prywatnych w obrębie osiedla i opisywana mozaika.

Nota o autorze: nieznany

Stan obiektu: brak uwag

Właściciel/opiekun: właściciel prywatny

Autor wpisu: Kora Kowalska