Pomnik-obelisk na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich

Technika: konstrukcja żelbetowa, płaskorzeźba, kuty metal

Wymiary: wysokość 18 m

Obiekt: Obelisk stanowi część kompozycji Cmentarza Żołnierzy Radzieckich. Znajduje się w części najwyższej cmentarza, na wzniesieniu, na niewielkim tarasie wyłożonym płytami, do którego prowadzą schody umiejscowione z lewej strony głównego pomnika Cmentarza. Sam obelisk jest wykonany w konstrukcji żelbetowej i ma przekrój prostokąta o wymiarach 1 x 1,5 m. Jego wysokość to 18 m, pierwotnie górował nad otoczeniem i był doskonale widoczny, obecnie przesłaniają go wysokie drzewa. Obelisk w najwyższej części posiada dekorację w formie fryzu, na którym znajduje się płaskorzeźba przedstawiajaca stylizowaną gwiazdę radziecką oraz sierp i młot, nad fryzem natomiast umieszczono metalową, kutą ażurową kulę ziemską.  Obelisk wraz z założeniem całego Cmentarza został wykonany w 1949 r. Autorstwo Alfonsa Łosowskiego jest przypuszczalne, choć bardzo prawdopodobne. Obelisk, jak i cały wystrój cmentarza, nawiązuje w swojej stylistyce do socrealizmu.

Miejsce: „Cmentarz Żołnierzy Radzieckich znajduje się na zapleczu Placu Zebrań Ludowych i zajmuje powierzchnię 1,65 ha w części po dawnym Cmentarzu Bezwyznaniowym. Graniczy z historycznym Cmentarzem Garnizonowym. Rozpoczęcie jego budowy nastąpiło w 1946 r. , a w roku 1949 zakończono ekshumacje zwłok żołnierzy radzieckich oraz wykonano podstawowe prace związane z urządzeniem cmentarza. Projekt wykonali pracownicy Politechniki Gdańskiej, ale elementy pomnika i obelisku zaprojektował rzeźbiarz Alfons Łosowski. Kompozycja przestrzenna cmentarza obejmuje 3 części położone na różnych wysokościach zbocza i podnóża doliny, na której znajduje się ten obiekt”. Na szczycie znajduje się obelisk, do którego prowadzi kręta ścieżka ze schodami. Całość została zrealizowana w oparciu o wytyczne realizmu socjalistycznego i stanowi obecnie jeden z nielicznych zabytków tego stylu w Gdańsku.

Informacje o autorze:

Alfons Łosowski – ur. w 1908 r. w Orkiewiczach (obecnie Białoruś), zm. w 1988 r. w Gdańsku. Ukończył Wydział Sztuk Pięknych na Uniwersytecie im. Stefana Batorego w Wilnie pod kierunkiem prof. Henryka Kuny, prof. Mikenasa i prof. Władimira Aleksandrowicza. W czasie wojny był żołnierzem Armii Krajowej okręgu wileńskiego. Po wojnie osiedlił się w Gdańsku. Do 1955 r. pracował jako rekonstruktor rzeźby przy odbudowie miasta. Na podstawie skromnej dokumentacji przywrócił rzeźby będące ozdobą fasad gdańskich kamienic Głównego Miasta. W roku 1955 rozpoczął indywidualną pracę twórczą w swojej pracowni przy ul. Mariackiej 11/13. Jest autorem kilkunastu rzeźb plenerowych w przestrzeni Gdańska, które podarował miastu w 1966 r. oraz wielu prac rzeźbiarskich znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej w Polsce oraz w kolekcjach muzealnych i zbiorach prywatnych. Tworzył przede wszystkim w granicie i drewnie. Stworzył charakterystyczny styl, w którym łączył organiczną formę z wykorzystaniem naturalnej faktury kamienia.

Stan obiektu: dobry

Właściciel: Gdański Zarząd Dróg i Zieleni

Autorka wpisu: Kora Kowalska