Mural Gąszcz

Technika: malarstwo ścienne

Obiekt:

22 lipca 2012 roku firma Dulux w ramach drugiej edycji akcji „Dulux Let’s Colour” pod hasłem „Gra kolorem” zainicjowała malowanie muralu w tunelu dla pieszych pod aleją Zwycięstwa. Autorem projektu jest Paweł „Swanski” Kozłowski. Przy realizacji dzieła podjęto współpracę z Good Looking Studio, a do wykonania muralu zostali zaproszeni mieszkańcy Gdańska.

Mural jest wielobarwnym, abstrakcyjnym przedstawieniem inspirowanym naturą, pojawiają się w nim zarówno motywy roślinne jak i zwierzęce. Projekt oddaje charakterystyczny styl artysty. Podobne realizacje w tym czasie w ramach tej samej akcji powstały na ścianach zewnętrznych dworca Poznań Dębiec i naziemnego parkingu na tyłach hotelu Novotel przy ul. Nowogrodzkiej 27 w Warszawie.

Pierwotnie mural według projektu Swanskiego pokrywał wszystkie ściany wewnątrz tunelu oraz ścianki okalające wejścia. Obecnie realizacja z 2012 roku jest widoczna tylko w przejściu podziemnym, ścianki przy schodach zostały przemalowane na kolor ciemnozielony. Znaczna część malowideł uległa zniszczeniu i została pokryta w aktach wandalizmu wtórnymi przemalowaniami, graffiti, wykonanymi sprayem napisami (zwykle o wulgarnej treści), czy naklejonymi ulotkami. Ich wielowarstwowość wskazuje, że mural był regularnie poddawany dewastacji. Dwa duże fragmenty ściany północnej pokrywa monumentalny wtórny napis – tag „BASH” wykonany w technice graffiti. W wielu partiach widoczne są ponadto znaczące ubytki w ścianach, ukruszenia, liczne zadrapania i zarysowania, a także pionowe zacieki.

Kompozycja muralu jest otwarta, obrazy zakrywają powierzchnię ścian w całości (od posadzki po strop), wypełniają również liczne wnęki o głębokości 30 cm i kształcie pionowego prostokąta. Tylko jedna wnęka nie została pokryta malowidłami, ponieważ niegdyś był w niej ustawiony biletomat. Nisza ta jest zlokalizowana w ścianie południowej i pokryta wieloma warstwami przypadkowych napisów wykonanych sprayem.

Na krótszych ścianach (zachodniej i wschodniej) kompozycja malarska opiera się na różnych odcieniach zieleni i przypomina głuchą puszczę, gęsty las. Na ścianie zachodniej w środkowej części drugiej wnęki od lewej strony znajduje się sygnatura artysty „Swanski”. Oryginalny mural na ścianie wschodniej został zamalowany w centralnej części niemalże w całości innym graffiti. Pierwotna realizacja jest widoczna w dwóch wnękach zlokalizowanych przy prawej i lewej krawędzi tej ściany.

Ściana północna flankowana jest przez dwa wejścia prowadzące na dwie strony alei Zwycięstwa. W ścianie łącznie znajdują się dwadzieścia dwie nieregularnie rozmieszczone wnęki o szerokości 79 cm i wysokości wahającej się od 180 do 230 cm, które nadają rytm kompozycji muralu. Ciągłość kompozycji muralu ściany południowej zaburza pięć wyjść z przejścia podziemnego, z których dwa prowadzą na przystanek tramwajowy. Przy tych wyjściach znajdują się tablice informacyjne z kierunkami jazdy tramwajów. W ścianie jest łącznie trzydzieści nieregularnie rozmieszczonych wnęk o analogicznych wymiarach jak nisze w ścianie przeciwległej.

Dłuższe ściany wypełnia na pozór abstrakcyjna, dynamiczna kompozycja składająca się z plam o różnorodnych, wyrazistych barwach otoczonych ciemnozielonym, mocnym konturem. Przestrzeń tunelu została ożywiona tytułowym „gąszczem”, formami przywołującymi na myśl bujną, leśną roślinność. W kształtach rozpoznać można pnie i konary drzew, kwiecistą łąkę, skryte w zaroślach i dziuplach zwierzęta, płynącą rzekę, sylwetkę ogromnej ryby, ptasie gniazda. Mural z jednej strony poprzez żywą kompozycję kojarzy się rajskim ogrodem lub tropikalnym lasem, bogactwem fauny i flory, a z drugiej – za sprawą kształtów przypominających falujące języki ognia – wzbudza tajemniczy, niepokojący nastrój złowrogiej głuszy.

Miejsce: Tunel pod aleją Zwycięstwa zlokalizowany w sąsiedztwie Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i Parku Steffensów został oddany do użytku w 1974 roku. Jest to przejście podziemne dla pieszych o długości 80 metrów i szerokości 8 metrów. Prowadzi do niego łącznie siedem wejść, pięć od strony południowo-wschodniej i dwa od strony północno-zachodniej. Dwa środkowe wejścia od strony południowo-wschodniej prowadzą bezpośrednio na przystanek tramwajowy „Uniwersytet Medyczny”. W 2021 roku w tunelu położono nową posadzkę oraz wyremontowano mury posadowione wzdłuż schodów.

Informacje o autorze:

Paweł „Swanski” Kozłowski (ur. 1980) – malarz, grafik, ilustrator, autor animacji i teledysków, twórca murali, założyciel studia graficznego Swanski Studio i marki Turbokolor Co. (od 2007). Współpracuje z popularnymi markami, dla których tworzy projekty graficzne. W jego portfolio znajdują się realizacje między innymi dla Wilkinson Sword Brand, Vespy, Samsunga, Lego, Mitshubishi Motors, Absolut, Vans, Girl Skateboards, Element, Lakai Footwear, Casio G-Shock, Red Bull, Pepsi, Philipp Morris, Burn, Nike i wielu innych. Murale według jego projektów realizowane są na całym świecie. Prace Swanskiego można oglądać w przestrzeni publicznej między innymi w Los Angeles, Tokio, Tajwanie, Toronto, Berlinie, Kolonii, Giessen. W Polsce tworzył murale między innymi w Warszawie, Poznaniu, Nowym Sączu, Bielsku-Białej, Piasecznie, Giżycku, Jarocinie, Białymstoku, Katowicach. W mniejszych formatach wykonuje prace tuszem na papierze, tworzy również obrazy na płótnie i prace w drewnie. Wszystko w charakterystycznym dla siebie stylu opartym na kompozycji abstrakcyjnej z motywami zaczerpniętymi ze świata natury i fantastyki. Dużą część dorobku Swanskiego stanowią projekty graficzne umieszczane na ubraniach, deskorolkach i kaskach.

Stan obiektu: częściowo zniszczony

Właściciel/opiekun: Gdański Zarząd Dróg i Zieleni

Autor wpisu: Gabriela Brdej