Pomnik Matki Polki i Rosjanki

Technika: rzeźba w metalu; kuta blacha

Wymiary: wysokość ok. 3 m

Obiekt: Pomnik został umiejscowiony po prawej stronie przy wejściu na Cmentarz Żołnierzy Radzieckich. Odsłonięto go 30 marca 1984 r . Przedstawia dwie monumentalne postacie kobiet odzianych w długie suknie, trzymających się za ręce. Rzeźba o syntetycznych, uproszczonych formach sugeruje żałobę i smutek, odzwierciedlające tragedię matek żołnierzy poległych podczas wojny, ale wyraża także przyjaźń polsko-radziecką, w myśl doktryny socjalizmu. Pomnik, mimo że powstał trzy dekady później niż główne założenie Cmentarza, wpisuje się w nurt socrealizmu.

Miejsce: Cmentarz Żołnierzy Radzieckich znajduje się na zapleczu Placu Zebrań Ludowych i zajmuje powierzchnię 1,65 ha, w części po dawnym Cmentarzu Bezwyznaniowym. Graniczy z historycznym Cmentarzem Garnizonowym. Rozpoczęcie budowy cmentarza nastąpiło w 1946 r . W roku 1949 zakończone zostały ekshumacje na cmentarz zwłok żołnierzy radzieckich oraz wykonane podstawowe prace związane z jego urządzeniem i wystrojem. Projekt cmentarza wykonali pracownicy Politechniki Gdańskiej, ale elementy pomnika i obelisku zaprojektował zapewne Alfons Łosowski. Kompozycja przestrzenna cmentarza obejmuje trzy części położone na różnych wysokościach zbocza i podnóża doliny, na której znajduje się ten obiekt. Całość została zrealizowana w oparciu o wytyczne realizmu socjalistycznego i stanowi obecnie jeden z nielicznych zabytków tego stylu w Gdańsku. W 1984 r. odsłonięto pomnik Matki Polki i Rosjanki, a w 1996 r. granitowy krzyż na polu grzebalnym.

Informacje o autorze: Zygfryd Korpalski – ur. w 1930 r. w Tczewie, zm. w 2020 r. w Gdyni. Absolwent Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni. Studia artystyczne odbył w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych) na Wydziale Rzeźby w pracowni prof. Stanisława Horno-Popławskiego, uzyskując dyplom w 1950 r. Studia kontynuował w Akademii Sztuk Pięknych w Leningradzie, gdzie uzyskał dyplom w 1958 r. Brał udział przy rekonstrukcji rzeźbiarskich elementów zabytkowej architektury Głównego Miasta w Gdańsku. Miał pracownię rzeźbiarską przy ul. Mariackiej w Gdańsku. Autor wielu realizacji rzeźbiarskich w przestrzeni publicznej, m. in. „Popiersia Stanisława Staszica” w Kwidzynie (1963) oraz „Popiersia Stefana Michalaka” w Gdańsku (2006), rzeźby konia na szczycie dawnego Dworu Miejskiego (obecnie Dom Harcerza), miał też swój udział przy realizacji idei Cmentarza Nieistniejących Cmentarzy, upamiętniającego 27 gdańskich cmentarzy różnych wyznań, zniszczonych po II wojnie światowej.

Zdzisław Koseda – ur. w 1928 r. w Bydgoszczy, zm. w 2013 r. w Gdyni. Studia artystyczne odbył w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych) na Wydziale Rzeźby w pracowni prof. Stanisława Horno-Popławskiego, uzyskując dyplom w 1958 r. Autor rzeźb kameralnych i pomnikowych, m. in. pomnika Josepha Conrada Korzeniowskiego w Gdyni, figury Chrystusa Błogosławiącego Morze i pomnika harcerzy pomordowanych w 1939 r. (Gdynia Obłuże), a także rzeźby „Ławica”, znajdującej sie w plenerowej galerii rzeźby w Parku Oliwskim.

Stan obiektu: brak uwag

Właściciel: Gdański Zarząd Dróg i Zieleni

Autorka wpisu: Kora Kowalska