Pomnik Danuty Siedzikówny ps. Inka

Technika: rzeźbiarstwo; aluminum, mosiądz, granit

Wymiary: 2,6 m

Obiekt: Pomnik upamiętnia postać Danuty Siedzikówny, pseudonim Inka. Jest to realistyczna rzeźba przedstawiająca postać kobiety w toczku z wpiętym krzyżem, który nawiązuje do pełnionej przez nią funkcji sanitariuszki. Figurę ujęto do popiersia, które osadzono na wysokim cokole. Pomnik odlany jest z aluminium i mosiądzu, a cokół wykonano z granitu. Głowa pochylona jest delikatnie w lewą stronę, rysy twarzy potraktowano z realistyczną dokładnością, na ramiona opadają delikatnie kręcone włosy. „Inka” przedstawiona została w mundurze z lekko rozpiętym kołnierzem, z prawej strony postaci fałdy szaty przechodzą w abstrakcyjną, geometryczną formę, w której umieszczony został symbol Polski Walczącej – kotwicę. Figura osadzona jest na granitowym postumencie, na którym znajduje się napis: „Danuta Siedzikówna | 1928–1946 | Ps. „Inka” | Chwała bohaterce”. Tuż przy cokole w dolnej partii postumentu znajduje się brązowa plakieta z napisami: „AK Wilno | Kmicic | Narocz | Łupaszko”, w jej centrum przedstawiona jest Golgota z trzema krzyżami, a w jej środku liczba 5.

Na tylnej części postumentu umieszczona jest niewielka srebrna tabliczka informująca o tym, że rzeźbę wzniesiono z inicjatywy Arcybiskupa Sławoja Leszka Głódzia oraz społeczności dzielnicy Gdańsk Orunia. Wymienieni są fundatorzy pomnika, autor rzeźby oraz data odsłonięcia pomnika. Pierwotnie pomnik miał przedstawiać Inkę w powłóczystej szacie, jednak taka propozycja spotkała się z krytyką, pojawiły się zarzuty złego smaku oraz skojarzenia z przedstawieniami Matki Boskiej. Zamiast zgody na jego realizację uzyskano zgodę na tymczasowe ustawienie pomnika, która miała obowiązywać do uzyskania pozwolenia budowlanego. Pomnik w całości został sfinansowany ze składek społecznych.

Danuta Siedzikówna była sanitariuszką 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. Działała także jako łączniczka, uczestnicząc w akcjach przeciw NKWD i UB. Została aresztowana przez UB w 1946 r., w Gdańsku, dokąd udała się po zaopatrzenie medyczne. Podczas przesłuchań była brutalnie torturowana, ale nie wyjawiła żadnych informacji. Wojskowy Sąd Rejonowy wydał wyrok kary śmierci i „Inka” została stracona 28 sierpnia 1946 r. (wyrok ten został uchylony w 1991 r.). W 2015 r. odnaleziono szczątki „Inki” w nieoznakowanym grobie na gdańskim Cmentarzu Garnizonowym.

Miejsce: Pomnik znajduje się na skwerku przy ul. Gościnnej, w sąsiedztwie kościoła pw. św. Jana Bosko. Monument powstał z inicjatywy Salezjanów z parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa i św. Jana Bosko na Oruni. Danuta Siedzikówna uczyła się w szkole salezjańskiej (na Podlasiu) i związek ten zapewne wpłynął na wybór upamiętnienia właśnie jej postaci. Przy okazji ustawienia monumentu miasto uporządkowało teren wokół pomnika i podniosło estetyczne walory otaczającej go przestrzeni. Obok pomnika znajduje się tablica z fotografią Danuty Siedzikówny oraz historią jej życia, element ten został zniszczony w 2017 r., ponownie odtworzono tablicę, która wciąż znajduje się w bliskim sąsiedztwie pomnika.

Informacje o autorze: Andrzej Renes – ur. w 1958 r. Absolwent warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, dyplom uzyskał w pracowni prof. S. Słoniny. W latach 1985–1986 studiował w Academie Royale des Beaux Arts w Brukseli. Brał udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i zagranicą. Jest autorem wielu pomników, a także statuetek, m.in. „Pomnika Kardynała St. Wyszyńskiego” w Warszawie, „Pomnika St. Starzyńskiego” w Warszawie, statuetki WIKTORA (nagrody TVP dla osobowości roku), statuetki KISIEL (nagroda tygodnika „Wprost”).

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: –

Autor wpisu: Kinga Jarocka