Brakuje obiektu?
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
Obiekt: Kamienica, dla której stworzono dwa projekty, z czego pierwszy nie zyskał akceptacji artystki. Po wyschnięciu tynku malarka stwierdziła, że zamierzony efekt nie został osiągnięty, a kolory fasady były zbyt jaskrawe. Z powodu kosztów ponownego wykonania prac, Rada Techniczna, odpowiedzialna za zatwierdzenie ukończonych fasad, uzależniła wszelkie zmiany dekoracji od opinii Ministra Budownictwa. Minister, Aleksander Wolski, odmówił zgody, mimo osobistego apelu artystki. Zdeterminowana, by zapewnić odpowiednią dekorację budynku, Wnukowa uszkodziła własne sgraffito za pomocą motyki. Stojąc wobec faktu dokonanego, Rada Techniczna zaakceptowała jej nowe projekty. „Dom św. Krzysztofa” – jego nazwa pochodzi od rzeźby z nieistniejącego już ganku – ozdobiony jest sgraffito przedstawiającym zbiór winogron. Do wysokości pierwszego piętra naśladuje pilastry i boniowanie. Panel nad wejściem przedstawia Bachusa z kielichem pośród winorośli, w których siedzą ptaki. Ptaki jedzące owoce ukazane są również nad dwoma oknami parteru. Fryz nad pierwszym piętrem przedstawia satyrów, ptaki, kozę i Florę.
Lokalizacja: Dekoracja malarska powstała w ramach działań artystów – głównie wykładowców i studentów Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (PWSSP) – mających na celu wniesienie wkładu w odbudowę Głównego Miasta, które zostało poważnie zniszczone w 1945 roku. Ulica Długa i Długi Targ były jednymi z pierwszych obszarów odbudowanych. Najcenniejsze kamienice zostały wiernie odbudowane, natomiast inne zyskały adaptacje stylowe inspirowane, mniej lub bardziej, ich wyglądem sprzed 1945 roku. Odrestaurowane fasady miały stanowić tło dla odbudowanych zabytków.
Informacje o autorce: Józefa Wnukowa (ur. 1911 w Warszawie, zm. w Sopocie w 2000 roku) studiowała na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a następnie mieszkała w Paryżu i Lwowie. Podczas II wojny światowej działała w ruchu oporu i brała udział w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie osiedliła się w Sopocie, stając się kluczową postacią powstającej społeczności artystycznej na Wybrzeżu. Wieloletnia wykładowczyni PWSSP, uczestniczyła w odbudowie gdańskich kamienic Głównego Miasta (1952–1955) oraz dekorowała wnętrza Ratusza Głównego Miasta w 1970 roku. Oprócz malarstwa architektonicznego, zajmowała się malarstwem sztalugowym, sztuką tkacką oraz projektowaniem scenografii i kostiumów operowych.
Stan obiektu: częściowo uszkodzony
Właściciel/opiekun: obiekt prywatny
Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski
Sources: Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, vol. 1, ed. by Izabella Trojanowska (Gdańsk, 1997); Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, vol. 2, ed. by Izabella Greczanik-Filip (Gdańsk, 1997)
Literature:
Dekoracje architektoniczne Gdańska 1945–1989, vol. 1, Główne Miasto – fresk, sgraffito, mozaika, ceramika, ed. by Jacek Kriegseisen (Gdańsk, 2016)
Jacek Friedrich, ‘Malarstwo monumentalne’, in Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005 (Gdańsk, 2005)
Jacek Friedrich, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960 (Gdańsk, 2015)
Jacek Friedrich, ‘Wystrój dekoracyjny Drogi Królewskiej w Gdańsku w latach 1953–1955’, Gdańskie Studia Muzealne, Ann. 6 (1995)
Katalog zabytków sztuki w Polsce, Gdańsk Główne Miasto, ed. by Barbara Roll, Iwona Strzelecka (Warsaw, 2006)
Jan Kołodziej, Barbara Brzuszkiewicz, ‘Kształtowanie tożsamości miejsca poprzez konserwację istniejących i wykonanych nowych dekoracji artystycznych dla fasad kamienic odbudowanych po 1945 r. na obszarze Głównego Miasta w Gdańsku’, in Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, ed. by Anna Jagiellak, Paulina Świątek (Warsaw, 2015)
Anna Kriegseisen, ‘Starogdańskie kamieniczki pełne nowej treści – dekoracje fasadowe czasu odbudowy 1945–1960, czyli technologia w służbie ideologii’, in Gdańsk 1945–1990. Materiały–studia–analizy, vol. 1, ed. Edmund Kizik, Mirosław Golon (Gdańsk–Warszawa, 2017)
Anna Kriegseisen, ‘W poszukiwaniu straconego koloru. Wystrój barwny zachowanych i odbudowanych fasad Głównego i Starego Miasta Gdańska’, in Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, ed. by Anna Jagiellak, Paulina Świątek (Warsaw, 2015)
Franciszek Mamuszka, Droga Królewska w Gdańsku (Gdańsk, 1972)
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
