Pomnik Synów Francji na Wojskowym Cmentarzu Francuskim

Pomnik wg projektu Adama Haupta został odsłonięty w 1961 roku na Cmentarzu Francuskim i ma formę trzech smukłych krzyży, upamiętnia poległych żołnierzy francuskich w Polsce podczas II wojny światowej.

Technika: rzeźba kamienna

Wymiary:-

Obiekt:

Aleja główna Wojskowego Cmentarza Francuskiego prowadzi do wzniesienia, na którym stoi, dominujący w założeniu, pomnik w formie trzech smukłych krzyży (środkowy wyższy od pozostałych) projektu architekta Adama Haupta. Pomnik został odsłonięty 2 listopada 1961 roku w obecności władz województwa i miasta – przewodniczącego PMRN Stanisława Schmidta, przedstawicieli władz Republiki Francuskiej oraz wojska i przedstawicieli środowisk kombatanckich. Wertykalny charakter dzieła podkreślony został obsadzeniem wzniesienia topolami włoskimi. Założenie pomnikowe uzupełnia tablica pamiątkowa z inskrypcją: A ses fils morts pour la France en Pologne – la République Française reconnaissante 1939–1945 (Swym synom poległym dla Francji w Polsce – wdzięczna Republika Francuska).

Miejsce:

Wojskowy Cmentarz Francuski został założony w 1948 roku na podstawie umowy zawartej między rządami Francji i Polski. Miejska Rada Narodowa w Gdańsku przekazała w dzierżawę państwu francuskiemu teren pod cmentarz, na którym mieli spocząć francuscy obywatele zmarli na terenie Polski. Wykonanie projektu powierzono Wiesławowi Gruszkowskiemu i Adamowi Hauptowi. Prace zostały przerwane w związku ze znacznym pogorszeniem się stosunków polsko-francuskich. Prace wznowiono w 1954 roku, w czasie odwilży politycznej po śmierci Stalina, z inicjatywy konsula Francji Marcela Grisarda, trwały one do 1959 roku.

Cmentarz Francuski zajmuje dwuhektarową działkę o kształcie zbliżonym do prostokąta. Od południa i wschodu cmentarz otoczony został kamiennym murem, który przy wejściu obłożono płytami z piaskowca. Wejście główne znajduje się obecnie od północnego zachodu (od ul. Powstańców Warszawskich), jednak założenie było komponowane z myślą o ekspozycji pomnika od strony bramy umieszczonej od południowego wschodu (od ul. Legnickiej).

Informacje o autorze:

Architekt Adam Haupt (1920—2006) urodził się w Krakowie, studiował architekturę na Politechnice Lwowskiej i Krakowskiej, studia ukończył w 1946 roku. W 1947 roku przyjechał do Gdańska i zaczął pracować jako asystent w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. Po latach został profesorem, dziekanem Wydziału Architektury Wnętrz, był także rektorem tej uczelni w latach 1962–1965. Kilkakrotnie sprawował funkcję prorektora. Twórca Wojskowego Cmentarza Francuskiego i m.in. pomnika Stanisława Staszica w Pile, współautor pomnika  Ofiar Zagłady w Treblince (1964) oraz pomnika Obrońców Wybrzeża na Westerplatte wzniesionego w 1966 roku.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: Ambasada Francji w Polsce

Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski