Pomnik Mrongowiusza

 Technika: brąz, odlew, cokół granitowy

Wymiary: wysokość całkowita z cokołem 4 m

Obiekt:

Pomnik Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza (1764 Olsztynek [Hohenstein] – 1855 Gdańsk) – kaznodziei, językoznawcy, pedagoga i tłumacza, obrońcy polskości. Autorem wolnostojącego posągu z brązu jest rzeźbiarz Gennadij Jerszow. Postać Krzysztofa Mrongowiusza została ukazana en face, w długiej todze z zapiętą pod szyją befką – charakterystycznym elementem stroju duchownego Kościoła luterańskiego, a także z atrybutami badacza – w prawej, wysuniętej w bok dłoni trzyma gęsie pióro, w lewej, zgiętej w łokciu ręce, trzyma księgę. Twarz dojrzałego mężczyzny o zindywidualizowanych rysach i z włosami do ramion została starannie opracowana rzeźbiarsko. Obok postaci, po  lewej stronie znajduje się wysoki pulpit sięgający do wysokości biodra postaci.

Monument umieszczony jest na wysokim, postumencie o ortogonalnym przekroju, wykonanym z czerwonego granitu. Na froncie postumentu umieszczono  niewielką złotą tabliczkę z napisem: KRZYSZTOF CELESTYN / MRONGOWIUSZ / (1764–1855). Cokół jest szerszy u dołu i ma  formę siedziska. Wokół pomnika ustawiono krąg kamiennych ław.

Krzysztof Celestyn Mrongowiusz był wielkim gdańskim uczonym humanistą, który zasłynął jako propagator i obrońca mowy polskiej oraz jeden z pierwszych badaczy folkloru kaszubskiego. Był nauczycielem języka polskiego w Gdańskim Gimnazjum Akademickim oraz kaznodzieją gminy ewangelickiej przy kościele św. Anny w Gdańsku. Jego pracę jako wykładowcy języka polskiego można uznać za  genezę gdańskiej humanistyki, dlatego w 2007 r. ówczesny rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. Andrzeja Ceynowa ustanowił Nagrodę „Nauczyciel Roku” im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza. Jednym z elementów tej nagrody (przyznawanej corocznie w dniu Święta Uniwersytetu Gdańskiego – 20 marca) jest okolicznościowa statuetka w formie popiersia uczonego, również zaprojektowana przez Giennadija Jerszowa.

Odsłonięcia pomnika dokonali: wiceprezydent Gdańska, Ewa Kamińska, biskup diecezji pomorsko-wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, ks. bp Michał Warczyński, prorektorzy Uniwersytetu Gdańskiego: prof. Maria Mendel i prof. Józef Arno Włodarski, autor pomnika, Gienadij Jerszow, autor architektonicznego otoczenia pomnika Stanisław Szymański oraz prof. Andrzej Ceynowa, dziekan Wydziału Filologicznego, rektor senior i pomysłodawca powstania pomnika Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza oraz nagrody jego imienia przyznawanej co roku najlepszym nauczycielom akademickim pod nazwą Nauczyciel Roku.

Miejsce:

Pomnik Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza znajduje się na terenie Bałtyckiego Kampusu Uniwersytetu Gdańskiego w Oliwie. Monument umiejscowiony jest w pasie zieleni pomiędzy budynkami Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki, Wydziału Historycznego (zwrócony do nich przodem) i Biblioteki Głównej UG.

Informacje o autorze:

Giennadij Jerszow – ur. w 1967 r. w Czernihowie, polsko-ukraiński rzeźbiarz, jubiler, fotografik, pedagog i działacz społeczny. Absolwent Lwowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuki Dekoracyjnej i Stosowanej oraz Ukraińskiej Akademii Sztuk Pięknych w Kijowie. W 2000 r. wraz z rodziną przeniósł się do Gdańska jako repatriant. Zajmuje się sztuką sakralną i monumentalną. Jest autorem m.in. stacji drogi krzyżowej w Bazylice Mariackiej w Gdańsku (2006) i pomnika św. Włodzimierza w Gdańsku (2015).

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: Uniwersytet Gdański

Autor wpisu: Andrzej Zagrobelny