Mural w hołdzie Żołnierzom Wyklętym

Technika: malarstwo

Wymiary: –

Obiekt: Mural przedstawia czterech żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Postaci znajdują się w centrum kompozycji, na biało-czerwonym tle nawiązującym do barw narodowych. Kompozycja jest prosta, z wyraźnym kierunkiem horyzontalnym, u dołu zaznaczono czerwony pas, a u góry biały i szary. Ekspresyjnie potraktowana szara plama barwa w centrum kształtem przypomina rozstępujące się chmury, które mogą być odczytane jako kontur ptaka (orła) w locie. Prawdopodobnie jest to symboliczne nawiązanie do godła państwa polskiego. Postaci przedstawione w kompozycji to trzej mężczyźni i kobieta. Wszyscy w ujęciu rysunkowym, o wyraźnej kresce jak w komiksie. Patrząc od prawej, widzimy żołnierza w stroju ułana, z szablą u boku oraz z rogatywką na głowie, która jest ukazana z boku. Centralna dominująca nad pozostałymi postać to ustawiony frontem mężczyzna, przy którego prawym ramieniu stoi kobieta.

Żołnierz został przedstawiony w umundurowaniu bez rękawów, dlatego widoczna jest rozbudowana muskulatura ramion i rąk. Przez tors ma przewieszoną taśmę z pociskami do karabinu ckm. Istotnym detalem jest tatuaż na jego prawym ramieniu, znak Organizacji Wojskowej Związek Jaszczurczy, polskiej konspiracyjnej organizacji wojskowej obozu narodowego działającej w latach 1939–1942. Jej głównym celem była walka przeciwko hitlerowskim Niemcom i sowieckiej Rosji w celu odzyskania niepodległości przez Polskę. Ostatnią, czwartą postacią, jest młoda kobieta trzymająca karabin, która przedstawiona została w stroju stylizowanym na militarny. Jest ubrana w białą koszulę, z kilkoma rozpiętymi guzikami i podwiniętymi rękawami, z podniesionym kołnierzem, ma furażerkę na głowie (charakterystyczna wojskowa czapka). Jej fryzura jest stylizowana na współczesną – blond włosy związane są do tyłu, grzywka zaczesana na bok.

Poniżej trzech stojących osób umieszczona została postać kucającego mężczyzny. Na lewym przedramieniu nosi biało-czerwoną opaskę, na głowie ma zamiast wojskowej czapki lub hełmu bandaż, na lewej piersi widać ryngraf z wizerunkiem Matki Boskiej. Trzyma ciężki karabin maszynowy ckm z widoczną podstawą. Przedstawienie żołnierzy w stylistyce komiksowej i przerysowanie budowy ich ciał, stylizacja strojów to celowy zabieg, który artysta zastosował, by zainteresować młodszego odbiorcę, o czym sam wspominał w wywiadach prasowych. Dodatkowo takie przedstawienie miało wpłynąć na pozytywny odbiór bohaterskiej działalności żołnierzy wyklętych, których pamięć powinna być utrwalana nie tylko poprzez podkreślanie tragizmu losów oraz beznadziejnej walki, ale też przez skupienie się na heroiczności ich czynów. Stąd mocne nawiązanie do świata superbohaterów i popkultury.

Miejsce: Mural powstał na ścianie dwupiętrowego budynku przy Trakcie św. Wojciecha, obok skrzyżowania z ul. Podmiejską i w pobliżu Kanału Raduni. Lokalizacja ta została wybrana przez Gdański Zarząd Nieruchomości Komunalnych.

Informacje o autorze: Rafał Roskowiński – ur. 25.11.1966 r. w Radomiu. Studiował na Wydziale Malarstwa i Grafiki w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych) . Był zaangażowany w działalność Fundacji Sfinks w Sopocie. Tworzy w przestrzeni publicznej od lat 90. Zapoczątkował malowanie wielkoformatowych murali na Zaspie, organizując pierwszy Festiwal Malarstwa Monumentalnego Monumental Art z okazji 1000-lecia Gdańska w 1997 r., w którym brał udział jako twórca również w późniejszych edycjach. Jest założycielem i opiekunem Gdańskiej Szkoły Muralu, autorem wielu murali w Polsce i Europie. Obecnie wykłada na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie na Wydziale Artystycznym Instytutu Sztuk Pięknych.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: Gdański Zarząd Dróg i Zieleni

Autor wpisu: Kinga Jarocka