Zdjęcie poziome, wykonane na wprost, ze zbliżeniem dekorację ze sceną historyczną zdobiącą bordowo-brązową fasadę jednej z kamienic w tkance zabytkowej Głównego Miasta w Gdańsku.
Fot. Michał Szymończyk/Nadbałtyckie Centrum Kultury

Dekoracja fasady przy Długim Targu 26

Typ obiektu
sgraffito
Data
1954
Autor
Barbara Massalska
Adres
ul. Długi Targ 26
Dzielnica
Główne Miasto, Śródmieście
Otwórz w google maps

Technika: sgraffito

Wymiary  –

Obiekt: Dwuosiowa fasada bez portalu, pokryta niemal w całości dekoracją sgraffitową: figuralną i geometryczną złożoną z rytmicznie rozmieszczonych, różnej wielkości i formatów kwadratów, prostokątów i kół wpisanych w kwadrat. Kompozycja geometryczna na poziomie przyziemia nawiązuje do rustyki, wyżej do boniowania. Nad oknami parteru kompozycja figuralna: baśniowa scena ukazująca księżniczkę wjeżdżającą na koniu do portowego, zamożnego miasta. Witają ją odświętnie ubrane dwórki i paziowie. Uroczystości towarzyszy muzyka. Pomiędzy oknami drugiego i trzeciego piętra medaliony z wizerunkami autorki projektu Barbary Massalskiej i jej przyjaciółki, pracującej przy wykończeniu sąsiedniej kamienicy Marii Leszczyńskiej. Po bokach okna poddasza wizerunki grajków, nawiązujące do sceny z fryzu nad parterem. Pierwszą gruntowną renowację fasada przeszła pod nadzorem Massalskiej w 1973 r. W czasie ostatniej wizerunki Leszczyńskiej i Massalskiej zostały zamienione na podobizny osób wykonujących prace renowacyjne. Przedstawienia figuralne ze szczytu zastąpiono ornamentem.

Miejsce: Dekoracja malarska powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów gdańskiej PWSSP,  w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 r. Głównego Miasta. Ul. Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy, nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 r. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.

Informacje o autorze: Barbara Massalska – ur. w Warszawie w 1927 r., zm. w 1980 r. w Gdańsku. Artystka wywodząca się z rodu książąt Massalskich, brała udział w Powstaniu Warszawskim, następnie została uwięziona w obozie Bergen-Belsen. Po wojnie osiadła na Wybrzeżu, gdzie w 1951 r. ukończyła studia w PWSSP w Gdańsku i rozpoczęła karierę pedagogiczną, trwającą aż do śmierci. Massalska ściśle współpracowała z Hanną Żuławską, co zaowocowało realizacjami dzieł sztuki monumentalnej na fasadach kamienic Głównego Miasta w Gdańsku oraz Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Warszawie. W późniejszym okresie tworzyła koncepcje przestrzenne m.in. Przymorza, nowej dzielnicy mieszkaniowej Gdańska. Massalska projektowała także witraże, w tym niezwykle efektowne witraże w kościele św. Barbary na Długich Ogrodach w Gdańsku. Realizowała się także w malarstwie sztalugowym. Została pochowana w grobowcu książąt Massalskich w Warszawie.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: obiekt prywatny

Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski

Bibliografia
strzałka rozwiń bibliografię

Źródła: Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 1, red. red. Izabella Trojanowska, Gdańsk 1997, Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 2, red. Izabella Greczanik-Filip, red. Gdańsk 1997

Bibliografia:

Dekoracje architektoniczne Gdańska 1945–1989, t. 1, Główne Miasto – fresk, sgraffito, mozaika, ceramika, red. Jacek Kriegseisen, Gdańsk 2016

Jacek Friedrich, Malarstwo monumentalne, [w:] Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005, Gdańsk 2005

Jacek Friedrich, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960, Gdańsk 2015

Jacek Friedrich, Wystrój dekoracyjny Drogi Królewskiej w Gdańska  w latach 1953–1955, Gdańskie Studia Muzealne, R. 6 (1995)

Katalog zabytków sztuki w Polsce, Gdańsk Główne Miasto, red. Barbara Roll, Iwona Strzelecka, Warszawa 2006

Jan Kołodziej, Barbara Brzuszkiewicz, Kształtowanie tożsamości miejsca poprzez konserwację  istniejących i wykonanych nowych dekoracji artystycznych dla fasad kamienic odbudowanych po 1945 r. na obszarze Głównego Miasta w  Gdańsku, [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015

Anna Kriegseisen, „Starogdańskie kamieniczki pełne nowej treści” – dekoracje  fasadowe czasu odbudowy 1945–1960, czyli technologia w służbie ideologii, [w:] Gdańsk 1945–1990. Materiały–studia–analizy, t. 1, red. Edmund Kizik, Mirosław Golon, Gdańsk–Warszawa  2017

Anna Kriegseisen, W poszukiwaniu straconego koloru. Wystrój barwny zachowanych i odbudowanych fasad Głównego i Starego Miasta Gdańska, [w:]  Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015

Franciszek Mamuszka, Droga Królewska w Gdańsku, Gdańsk 1972

OBIEKTY W TEJ SAMEJ DZIELNICY

Fasada kamienicy przy ul. Długiej 11

Typ obiektu
sgraffito
Data
1953
Autor
Józefa Wnukowa
Adres
ul. Długa 11

Dekoracja fasady Ogarna 6

Typ obiektu
sgraffito
Data
2013
Autor
Wojciech „Otecki” Kołacz
Adres
ul. Ogarna 5/6

Rzeźba lwa

Typ obiektu
rzeźba
Data
lata 1970?
Autor
nieznany
Adres
ul. Wojciecha Bogusławskiego 11
ZOBACZ INNE OBIEKTY

Czytający koń

Typ obiektu
rzeźba
Data
2015
Autor
Bente Kluge
Adres
Park im. Jana Pawła II

Dekoracja fasady Ogarna 61

Typ obiektu
fasada
Data
2018
Autor
Jacek Wielebski
Adres
ul. Ogarna 60/61

Pomnik Synów Francji na Wojskowym Cmentarzu Francuskim

Typ obiektu
pomnik
Data
1961
Autor
Adam Haupt
Adres
Powstańców Warszawy (stara brama od ulicy Legnickiej)
Brakuje obiektu?

Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia

GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika