Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
Technika: sgraffito
Wymiary –
Obiekt: Dwuosiowa fasada bez portalu, pokryta niemal w całości dekoracją sgraffitową: figuralną i geometryczną złożoną z rytmicznie rozmieszczonych, różnej wielkości i formatów kwadratów, prostokątów i kół wpisanych w kwadrat. Kompozycja geometryczna na poziomie przyziemia nawiązuje do rustyki, wyżej do boniowania. Nad oknami parteru kompozycja figuralna: baśniowa scena ukazująca księżniczkę wjeżdżającą na koniu do portowego, zamożnego miasta. Witają ją odświętnie ubrane dwórki i paziowie. Uroczystości towarzyszy muzyka. Pomiędzy oknami drugiego i trzeciego piętra medaliony z wizerunkami autorki projektu Barbary Massalskiej i jej przyjaciółki, pracującej przy wykończeniu sąsiedniej kamienicy Marii Leszczyńskiej. Po bokach okna poddasza wizerunki grajków, nawiązujące do sceny z fryzu nad parterem. Pierwszą gruntowną renowację fasada przeszła pod nadzorem Massalskiej w 1973 r. W czasie ostatniej wizerunki Leszczyńskiej i Massalskiej zostały zamienione na podobizny osób wykonujących prace renowacyjne. Przedstawienia figuralne ze szczytu zastąpiono ornamentem.
Miejsce: Dekoracja malarska powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów gdańskiej PWSSP, w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 r. Głównego Miasta. Ul. Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy, nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 r. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.
Informacje o autorze: Barbara Massalska – ur. w Warszawie w 1927 r., zm. w 1980 r. w Gdańsku. Artystka wywodząca się z rodu książąt Massalskich, brała udział w Powstaniu Warszawskim, następnie została uwięziona w obozie Bergen-Belsen. Po wojnie osiadła na Wybrzeżu, gdzie w 1951 r. ukończyła studia w PWSSP w Gdańsku i rozpoczęła karierę pedagogiczną, trwającą aż do śmierci. Massalska ściśle współpracowała z Hanną Żuławską, co zaowocowało realizacjami dzieł sztuki monumentalnej na fasadach kamienic Głównego Miasta w Gdańsku oraz Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Warszawie. W późniejszym okresie tworzyła koncepcje przestrzenne m.in. Przymorza, nowej dzielnicy mieszkaniowej Gdańska. Massalska projektowała także witraże, w tym niezwykle efektowne witraże w kościele św. Barbary na Długich Ogrodach w Gdańsku. Realizowała się także w malarstwie sztalugowym. Została pochowana w grobowcu książąt Massalskich w Warszawie.
Stan obiektu: dobry
Właściciel/opiekun: obiekt prywatny
Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski
Źródła: Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 1, red. red. Izabella Trojanowska, Gdańsk 1997, Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 2, red. Izabella Greczanik-Filip, red. Gdańsk 1997
Bibliografia:
Dekoracje architektoniczne Gdańska 1945–1989, t. 1, Główne Miasto – fresk, sgraffito, mozaika, ceramika, red. Jacek Kriegseisen, Gdańsk 2016
Jacek Friedrich, Malarstwo monumentalne, [w:] Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005, Gdańsk 2005
Jacek Friedrich, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960, Gdańsk 2015
Jacek Friedrich, Wystrój dekoracyjny Drogi Królewskiej w Gdańska w latach 1953–1955, Gdańskie Studia Muzealne, R. 6 (1995)
Katalog zabytków sztuki w Polsce, Gdańsk Główne Miasto, red. Barbara Roll, Iwona Strzelecka, Warszawa 2006
Jan Kołodziej, Barbara Brzuszkiewicz, Kształtowanie tożsamości miejsca poprzez konserwację istniejących i wykonanych nowych dekoracji artystycznych dla fasad kamienic odbudowanych po 1945 r. na obszarze Głównego Miasta w Gdańsku, [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015
Anna Kriegseisen, „Starogdańskie kamieniczki pełne nowej treści” – dekoracje fasadowe czasu odbudowy 1945–1960, czyli technologia w służbie ideologii, [w:] Gdańsk 1945–1990. Materiały–studia–analizy, t. 1, red. Edmund Kizik, Mirosław Golon, Gdańsk–Warszawa 2017
Anna Kriegseisen, W poszukiwaniu straconego koloru. Wystrój barwny zachowanych i odbudowanych fasad Głównego i Starego Miasta Gdańska, [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015
Franciszek Mamuszka, Droga Królewska w Gdańsku, Gdańsk 1972
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia