Zdjęcie poziome ze zbliżeniem na karykaturalną rzeźbę drapieżnej ryby. Jej powierzchnia została pokryta srebrnym metalem i została umieszczona nad wejściowymi drzwiami do budynku. Ryba ma dostrzegalne cechy antropomorficzne jak np. ludzkie ustawienie gałek ocznych.
Fot. Paweł Jóźwiak

Drewniana rzeźba Pomuchel

Typ obiektu
rzeźba
Data
około 1835
Autor
nieznany
Adres
ul. Rybołowców 3A
Dzielnica
Nowy Port
Otwórz w google maps

Drewniana rzeźba Pomuchel przedstawiająca dorsza wśród fal wieńczy fasadę skromnej kamienicy na ulicy Rybołowców 3a w Nowym Porcie. Rzeźba pochodzi prawdopodobnie z lat 30. XIX wieku.

Technika: rzeźba w drewnie

Wymiary: wysokość około 60 cm

 

Obiekt:

Drewniana, polichromowana rzeźba Pomuchel, przedstawiająca dorsza (pomuchla to kaszubska nazwa dorsza bałtyckiego), znajduje się przy ulicy Rybołowców 3A w Nowym Porcie. Ryba nosi cechy karykaturalne i nawet nieco antropomorficzne – choćby ze względu na rozmieszczenie gałek ocznych.  Jest umieszczona nad zwieńczeniem dawnej bramy, gdzie obecnie mieści się sklep. Nie znana jest dokładna data powstania rzeźby. Maciej Szczepkowski, gdański konserwator dzieł sztuki, przypuszcza, że pojawiła się na kamienicy w Nowym Porcie w połowie lat 30. XIX wieku. Dekorowanie kamienic indywidualnie przygotowanymi rzeźbami było wówczas bardzo popularne. Omawiana dekoracja jest jednak nietypowa ze względu na materiał, z jakiego została wykonana. Niezwykle rzadko tworzono rzeźby w drewnie z przeznaczeniem na stałą ekspozycję zewnętrzną. Dominowały rzeźby w kamieniu. Pomuchel został poddany konserwacji w 2006 roku i odzyskał swoją oryginalną polichromię w kolorze szarym. Konserwatorzy podczas pracy nad rzeźbą stwierdzili, że została wykonana prawdopodobnie z drewna pinii. Przedstawia rybę skierowaną pyskiem do przechodniów. Wokół jej głowy rozlewają się wzburzone morskie fale. Przywrócenie zabytkowej rzeźby stało się możliwe dzięki Towarzystwu Przyjaciół Gdańska, firmie Dantom, która jest administratorem budynku, oraz Biuru Obsługi Mieszkańców z Nowego Portu. Potocznie Pomuchel zwany jest Ryszardem, to nawiązanie do przedwojennego patrona ulicy Richarda Fischera. Po renowacji ponownie umieszczono rzeźbę 5 czerwca 2007 roku.

Miejsce: Ulica Rybołowców w Nowym Porcie uznawana jest za jedną z najpiękniejszych ulic nie tylko Nowego Portu, ale i Gdańska. Mieści się w zachodniej części dzielnicy między ulicami Na Zaspę oraz Wolności. Jest to typowo miejskie dziewiętnastowieczne założenie architektoniczne. Pierwotnie ulica nosiła nazwę Richarda Fischera. Fischer, właściciel browaru znajdującego się przy ulicy Starowiślnej, był filantropem i darczyńcą aktywnie działającym na rzecz polepszania jakości życia w Nowym Porcie. Po II wojnie światowej nazwę ulicy zmieniono na Rybołowców. Znajdują się tutaj piętrowe domy i wielokondygnacyjne, bogato dekorowane kamienice. Za najciekawsze uważa się także kamienice przy ulicy Rybołowców 8 (1896) oraz 9 (1898), które charakteryzuje eklektyzm z przewagą elementów neomanierystycznych. Na ich elewacjach można dostrzec płaskorzeźby i inne formy sztukaterii, takie jak kariatydy, zwornik w formie głowy lwa oraz putta. Oba budynki są wpisane do rejestru zabytków.  W architekturze ulicy intryguje fakt, że naprzeciw siebie wzniesiono po jednej stronie ulicy bogate i okazałe kamienice mieszczańskie, a po drugiej dużo skromniejsze i prostsze w formie piętrowe domy. Nie jest to zabieg przypadkowy, a przemyślane założenie.  Przy jednej ulicy bowiem mieli mieszkać po sąsiedzku bogaci kapitanowie statków i lekarze oraz zwykli robotnicy. Ulica miała być symbolem egalitaryzmu społecznego. Przed domami zachowało się kilka okazów kasztanowca, charakterystycznych dla dzielnicy.

 

Informacje o autorze: brak

 

Stan obiektu: po renowacji

Właściciel/opiekun:

Autorka wpisu: Dorota Kucharczyk

Bibliografia
strzałka rozwiń bibliografię

Bibliografia:

 

Max Kiesewetter, Dawno temu w Nowym Porcie, oprac. i tłum. A. Masłowski, R. Kowald, Gdańsk 2015

Waldemar Nocny, Nowy Port. Pierwsza brama Gdańska, Gdańsk, 2005

Nowy Port, Przewodnik, Gdańsk

 

www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Powrot-dorsza-z-Nowego-Portu-n23372.html

 

OBIEKTY W TEJ SAMEJ DZIELNICY

Dzień dobry

Typ obiektu
mozaika
Data
2020
Autor
Anna Terefenko, Bartosz Zimniak
Adres
ul. Bliska 11A

Latarnia Morska

Typ obiektu
mozaika
Data
2017
Autor
Anna Terefenko, Emilia Strączek, Bartosz Zimniak
Adres
ul. Bliska 11A

Maszty przy dawnym Morskim Domu Kultury w Nowym Porcie

Typ obiektu
inne
Data
lata 50 (?)
Autor
Włodzimierz Brzosko (?)
Adres
Marynarki Polskiej 15
ZOBACZ INNE OBIEKTY

Hołd malarstwu polskiemu

Typ obiektu
mural
Data
09.2012
Autor
Gdańska Szkoła Muralu
Adres
Bajana 9a

Zeus

Typ obiektu
graffiti
Data
2020
Autor
Tuse, Titos
Adres
ul. Abrahama, przystanek PKM Strzyża

Dekoracja fasady Ogarna 62

Typ obiektu
fasada
Data
2018
Autor
Jacek Wielebski
Adres
ul. Ogarna 62/63
Brakuje obiektu?

Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia

GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika