Nowe Życie-neon

„Nowe życie” jest neonem pochodzącym z lat 70. XX wieku, który został uratowany i odrestaurowany przez artystkę Elżbietę Jabłońską. Neon obecnie jest zainstalowany na fasadzie NOMUS – Oddziale Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku przy ulicy Jaracza na Młodym Mieście.

Technika: neon, stelaż metalowy

Wymiary: wys. 2 m, dł. 10 m

Obiekt: Pochodzący z lat 70. XX wieku neon “Nowe życie” powstał dla Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, znajdującej się we wsi Trzeciewiec w pobliżu Bydgoszczy. W 2005 roku natrafiła na niego artystka Elżbieta Jabłońska i postanowiła przywrócić mu dawny blask. Restauracja warstwy świetlnej neonu trwała przez kolejnych kilka lat,  stając się akcją, w którą zaangażowały się wspólnie galerie z całej Polski. Ten piękny gest solidarności środowiskowej artystka powiązała z tradycją idei spółdzielczości oraz osobą Zygmunta Chmielewskiego. Działacza i dyrektora Departamentu Rolnictwa i Dóbr Koronnych w okresie II Rzeczypospolitej oraz autora tzw. dekalogu spółdzielcy. Neon ponowne został uruchomiony w 2009 roku. Składa się on z metalowego stelażu, na którym zamontowane są neonowe rurki świetlne,  układające się w napis „Nowe Życie”. Praca rozświetla się w kolorze białym. Jej tytuł stał się nazwą dla całego projektu, w ramach którego neon podróżował po Polsce. Stając się tym samym punktem wyjścia dla działań artystycznych i dyskusji poświęconych tematowi szeroko rozumianej zmiany.

Miejsce: Odrestaurowany neon w 2010 roku został zaprezentowany w budynku przy ul. Jaracza 14 podczas wydarzenia Alternativa Housewarming. Po 10 latach podróży ponownie pojawił się w Gdańsku pod adresem Jaracza 14. Jest on prezentowany na dachu tego budynku od strony ul. Popiełuszki. Obecnie znajduje się tu NOMUS czyli najmłodsze muzeum sztuki współczesnej w Polsce, włączone do Oddziału Sztuki Nowoczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku. NOMUS powstał w miejscu dawnego Instytutu Sztuki „Wyspa”, gdzie wcześniej znajdowały się przestrzenie warsztatowe Szkoły Budowy Okrętów. Budynek warsztatów powstał w 1940 roku w celu szkolenia przyszłych pracowników Stoczni. Gmach przetrwał do czasów powojennych w bardzo dobrym stanie, wykorzystywany dalej jako szkoła. W 1964 roku miał miejsce wybuch gazu, w efekcie którego zawaliła się część budynku, który bezpowrotnie utracił swój wcześniejszy harmonijny wygląd, oparty na symetrii. NOMUS poza działalnością w obszarze kultury prowadzi także działalność  edukacyjną. Oprócz sal wystawowych jest tam również miejsce spotkań i działań społecznych, z kawiarnią, kącikiem sensorycznych zabaw dla dzieci i księgarnią.

Informacje o autorze: Elżbieta Jabłońska (ur. 1970) studiowała na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 1996 pracuje w Zakładzie Rysunku na tejże uczelni (obecnie Katedra Rysunku). Brała udział w wielu wystawach zbiorowych i indywidualnych. W jej dorobku znajdują się działania długofalowe, oparte na współpracy z instytucjami kultury oraz publicznością, projekty aktywizujące różne środowiska, a także próby kuratorskie. Jej twórczość wpisywana jest często w nurt sztuki feministycznej czy postfeministycznej, choć sama artystka unika tak jednoznacznego określenia. Tworzy głównie instalacje, fotografie, performance oraz działania czasowo-przestrzenne. Wykorzystując i przekształcając popkulturowe stereotypy oraz klisze kobiecości prowadzi przepełnioną ironią grę z rolami społecznymi przypisanymi kobiecie, a jednocześnie z mechanizmami działania instytucji sztuki. Poddaje też refleksji zaangażowanie społeczne artystów oraz bada relacje semantyczne, niepokoi widza nie adekwatnością formy i treści językowego zapisu.

Stan obiektu: brak uwag, bardzo dobry

Właściciel/opiekun: Muzeum Narodowe w Gdańsku (Depozyt Gminy Miasta Gdańska w ramach Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej)

Autor wpisu: Dorota Kucharczyk