Brakuje obiektu?
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
Technika: malarstwo
Obiekt:
Wystrój malarski kamienicy nawiązywał do funkcji jaką otrzymało przyziemie, w którym ulokowano aptekę. Pomiędzy oknami pierwszego pietra pokazano przyrządy apteczne, retortę, misy, alembik, zwój na posadzce z czarnych i białych płytek ułożonych w szachownice ujęte w arkadach. W analogicznych arkadach ujęto, znajdujące się wyżej, postacie medyków i aptekarzy, ubrane w gotyckie szaty. Na wysokości pierwszego piętra młodzi mężczyźni w obcisłych, pasiastych nogawicach trzymają długie, wyższe od nich laski Eskulapa, zakończone czarą. W środkowej arkadzie mężczyzna ubrany w obszerny czerwony płaszcz, podbity futrem – szubę, trzyma probówkę (?). Piętro wyżej, mężczyźni trzymają przyrządy apteczne, misę, retortę, alembik, ubrani są w jopule – kaftany (arkada lewa i środkowa), bądź w żółty obszerny płaszcz (arkada prawa). Mężczyzna w żółtym płaszczu jako jedyny ukazany jest z profilu. Wszystkie arkady otrzymały geometryczne obramienia. Przy ostatniej konserwacji zatarto w poważnym stopniu pierwotny wyraz artystyczny dekoracji.
Miejsce:
Dekoracja malarska powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 roku Głównego Miasta. Ulica Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 roku. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.
Informacje o autorze:
Roman Madeyski – ur. w 1919 r., zm. w 1972 r. Malarz, wywodzący się z małopolskiej rodziny szlacheckiej herbu Poraj. Rodzina po wojnie straciła cały majątek, rodzice artysty umarli z wycieńczenia zesłani na Syberię. Madeyski otrzymał prace w PWSSP w Gdańsku jako asystent w pracowni malarstwa ściennego. Wraz ze swoim zespołem dekorował kilka odbudowanych kamienic przy ulicy Długiej. W latach 50. Przeniósł się z Sopotu do Warszawy. Brał udział także przy pracach na terenie Starego Miasta w Warszawie i Lublinie. Był mężem artystki Ariki Madeyskiej z domu Orłowskiej.
Stan obiektu: Dobry, po konserwacji
Właściciel/opiekun: prywatny
Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski
Źródła:
Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 1 red. Izabella Trojanowska, Gdańsk 1997.
Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 2, Izabella Greczanik-Filip, red. Gdańsk 1997.
Bibliografia:
Dekoracje architektoniczne Gdańska 1945–1989, t. 1, Główne Miasto – fresk, sgraffito, mozaika, ceramika, red. Jacek Kriegseisen, Gdańsk 2016.
Jacek Friedrich, Malarstwo monumentalne, [w:] Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005: tradycja i współczesność, red. Wojciech Zmorzyński, Gdańsk 2005.
Jacek Friedrich, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960, Gdańsk 2015.
Jacek Friedrich, Wystrój dekoracyjny Drogi Królewskiej w Gdańska w latach 1953-1955, Gdańskie Studia Muzealne, R.6 (1995).
Katalog zabytków sztuki w Polsce, Gdańsk Główne Miasto, red. Barbara Roll, Iwona Strzelecka, Warszawa 2006.
Jan Kołodziej, Barbara Brzuskiewicz, Kształtowanie tożsamości miejsca poprzez konserwacje istniejących i wykonanych nowych dekoracji artystycznych dla fasad kamienic odbudowanych po 1945 roku na obszarze Głównego Miasta w Gdańsku, [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015.
Anna Kriegseisen, „Starogdańskie kamieniczki pełne nowej treści” – dekoracje fasadowe czasu odbudowy 1945-1960, czyli technologia w służbie ideologii, [w:] Gdańsk 1945-1990. Materiały-studia-analizy, tom 1, red. Edmund Kizik, Mirosław Golon, Gdańsk-Warszawa 2017.
Anna Kriegseisen, W poszukiwaniu straconego koloru. Wystrój barwny zachowanych i odbudowanych fasad Głównego i Starego Miasta Gdańska. [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015.
Franciszek Mamuszka, Droga Królewska w Gdańsku, Gdańsk 1972.
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
