Rzeźba Aliny Szapocznikow

Technika: rzeźba w kamieniu

Wymiary: ok. 200 cm

Obiekt:

Kamienicę przy Długim Targu 36 odbudowano w formach rokokowych, projekt wykonał Marian Splisgardt. Budynek jako drugi w tej pierzei miała zwieńczyć pełnopostaciowa rzeźba. Zadanie powierzono Alinie Szapocznikow, która miała wykonać dzieło nawiązujące stylistycznie do fasady budynku.

Młoda artystka wymodelowała postać kobiecą przypominającą figury bogiń i postaci alegorycznych, które w epoce nowożytnej zdobiły gdańskie budynki, nie dodając jej jednak żadnego atrybutu ani widocznego symbolu. Postać ukazana jest z wdziękiem w klasycznej pozie antycznego kontrapostu, odziana w szatę przypominającą antyczny ubiór. Luźno drapowana suknia odsłania prawą pierś i prawą nogę, prawa dłoń, przytrzymująca materiał oparta jest na biodrze, lewa dotyka obojczyka i podtrzymuje materiał zakrywający lewą pierś. Spięte w luźny węzeł włosy opadają na kark. Takie upozowanie ciała kojarzyć się może z klasyczną pozą Wenus Pudica. Wyrzeźbione ciało jest mocne i silne, przypomina bardziej ciało młodej robotnicy niż bogini. Kobieta ma szeroki, płaski nos, krótkie palce, szeroką dłoń, potężne udo i muskularną łydkę oraz atletyczny tors z małymi piersiami. Tak wymodelowane ciało przypomina rzeźbę w stylu socrealistycznym.

Sama artystka była zadowolona z efektu. O wrażeniach i trudnych warunkach pracy napisała w liście do męża Ryszarda Stanisławskiego: Rzeźba nawet bardzo ładna, blisko 2 metry, i dopiero dziś uporałam się z fizyczną robotą i ładowaniem gliny, bo nikogo tu do pomocy nie ma. Prosiła także męża o to, by zadbał o uwiecznienie jej dzieła: Rysiu, jak przyjedziesz na Radę, to przywieź proszę aparat, żeby mi sfotografować tę rzeźbę. Jest ona tak smutna i pełna melancholii jak ja.

Miejsce:

Dekoracja malarska i rzeźbiarska tzw. Drogi Królewskiej powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów  Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Sopocie (później w Gdańsku) w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 r. Głównego Miasta. Ulica Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 r. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.

Informacje o autorce: Alina Szapocznikow (ur. W 1926 Kaliszu, zm. w  1973 r. w Praz-Coȗutant w Passy, Francja) – jedna z najwybitniejszych polskich rzeźbiarek. Pochodziła z rodziny żydowskiej. W czasie II wojny światowej była więziona w gettach w Pabianicach i Łódzi oraz niemieckich obozach koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau, Bergen-Belsen i Theresienstadt. Studia artystyczne odbyła w Pradze i Paryżu. Do Polski wróciła w 1951 r. i włączyła się w ówczesny nurt polskiego życia artystycznego. Do Gdańska sprowadziły ją prawdopodobnie znajomości z artystami z tzw. „szkoły sopockiej” oraz z Kazimierzem „Kachem” Ostrowskim, którego poznała w Paryżu. W 1963 r. wyjechała na stałe z Polski do Francji, do Paryża. Tworzyła pełne ekspresji rzeźby, eksperymentując z tworzywami sztucznymi (poliester, poliuretan), z których wykonywała odlewy własnego ciała. Jej ostatnie prace (szczególnie z cyklu „Tumeurs” i „Zielnik”) mają niezwykle osobisty i dramatyczny wymiar, są bowiem zapisem zmagań z chorobą nowotworową piersi.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: prywatna

Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski