Zdjęcie wykonane na wprost przedstawiające popiersie mężczyzny, wykonane z szarego kamienia. Umieszczone jest ono na wysokim, prostopadłościennym postumencie. Przedstawiona postać ma poważną minę oraz skierowany wzrok przed siebie. Jego krótko przystrzyżone włosy nie zasłaniają uszu. Pod popiersiem dostrzegalny jest fragment postumentu, na którym jest ustawione. Na ścianie prostopadłościennej bryły został wyryty napis w prostym foncie: „Alf Liczmański. Umęczony 20 marca 1940” (miesiąc został zapisany za pomocą cyfr rzymskich). Pod napisem, w centralnym miejscu postumentu wykuto krzyż harcerski w formie krzyża równoramiennego. Na poziomych ramionach odznaki widnieje napis „Czuwaj”.

Fot. Paweł Jóźwiak

Pomnik Alfa Liczmańskiego

Typ obiektu
pomnik

Data
20.05.1965

Autor
Wiktor Tołkin

Adres
ul. Śluza 6

Dzielnica
Dolne Miasto, Śródmieście

Otwórz w google maps

Technika: rzeźbiarstwo

Wymiary: wysokość całości ok. 250 cm.

Obiekt: Pomnik o formie popiersia Alfa Liczmańskiego, umieszczonego na wysokim granitowym postumencie. Na jego przedniej ściance wyryto napis: „Alf Liczmański umęczony 20 III 1940”, poniżej krzyż harcerski oraz napis „…Kamień na szaniec …” Z boku postumentu znajduje się drugi napis, który brzmi: „Ślubujemy Tobie Polsko wierność w służbie narodu i pokoju”. Na bocznym wschodnim brzegu popiersia umieszczono sygnaturę artysty: „W. Tołkin”. Rzeźba jest realistyczna, nadnaturalna, poważna, niepozbawiona jednak cech powojennego modernizmu.

Miejsce: Pomnik został umieszczony po lewej stronie głównego wejścia do Szkoły Podstawowej nr 65 im. Alfa Liczmańskiego, który został patronem szkoły 20 maja 1965 r. Alfons Liczmański był gdańszczaninem, działaczem harcerskim, którego po wybuchu II wojny światowej aresztowano w 1940 r. i rozstrzelano w Granicznej Wsi, podobozie Stutthof.

Informacje o autorze: Wiktor Tołkin – ur. w 1922 r. w Tołkaczach, zm. w 2013 r. w Gdańsku, polski rzeźbiarz i architekt. W czasie II wojny światowej był członkiem Armii Krajowej. Aresztowany przez Gestapo, od 17 listopada 1942 do lutego 1944 przebywał w obozie koncentracyjnym Auschwitz, po zwolnieniu dzięki staraniom rodziny, walczył w powstaniu warszawskim. Absolwent Wydziału Architektury PG (1946–1952) oraz Wydziału Rzeźby PWSSP w Gdańsku (1947–1954). Od 1952 r. pracował jako architekt w biurach projektów, po 1963 r. poświęcił się działalności artystycznej. Do końca lat 90. prowadził pracownię rzeźbiarską na Głównym Mieście w Gdańsku, przy ul. Mariackiej 3. Uważany za czołowego przedstawiciela polskiej monumentalnej rzeźby pomnikowej II połowy XX w., obok Xawerego Dunikowskiego i Franciszka Duszeńki. Autor przede wszystkim pomników związanych z okresem II wojny światowej: m. in. Zaślubin Polski z Morzem (Kołobrzeg 1963); Ludziom Morza (Gdynia 1965); Walki i Męczeństwa Stutthof, (Sztutowo 1968); pomnika Janka Krasickiego (Gdańsk 1968, zlikwidowany). Większość tych prac to monumentalne kompozycje, wkomponowane w założenia architektoniczne. Zajmował się też medalierstwem, projektowaniem i wystrojem wnętrz.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: Szkoła Podstawowa nr 65

Autorka wpisu: Kora Kowalska

Bibliografia