Dekoracja fasady kamienicy przy Długim Targu 8

Technika: malarstwo

Obiekt: 

Klasycystyczna kamienica z iluzjonistyczną dekoracją malarską autorstwa Jacka Żuławskiego i Marii Leszczyńskiej. Elementy iluzjonistyczne oddają podziały i detale architektoniczne – tonda, lizeny, bonia i płyciny. Nad oknami fryzy z dekoracją przedstawieniową. Nad pierwszym piętrem w trzech prostokątnych polach owoce na tacach (w osiach bocznych) i dwa ptaki – gołębie (w osi środkowej). Nad drugim piętrem na osiach tonda z popiersiami kobiecymi, pomiędzy nimi prostokątne pola z tańczącymi dziewczętami, lewa para symbolicznie przedstawia taniec klasyczny a prawa nowoczesny Pod naczółkiem fryz z malowanymi wazonami i stylizowaną wicią roślinną. Ostatnia konserwacja została wykonana ze znaczną ingerencją w stylistykę przedstawień, co spowodowało zatracenie charakterystycznego światłocienia i miękkości linii na rzecz ostrego konturu i mocnej kolorystyki.

Miejsce:

Dekoracja malarska tzw. Drogi Królewskiej powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 roku Głównego Miasta. Ulica Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 roku. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.

Informacje o autorach:

Jacek Żuławski – ur. w 1907 r. w Krakowie, zm. w 1978 r. w Warszawie. Studiował w Krakowie, Warszawie i Paryżu. W czasie wojny działał w ruchu oporu. Inicjator założenia Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Sopocie w 1945 roku (Sopot był miastem w którym była pierwsza siedziba uczelni, którą w 1954 roku przeniesiono do Gdańska). Na uczelni wykładał do 1974 roku. Wczesne realizacje malarstwa monumentalnego to: wystrój wnętrz Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku (sala herbowa) i teatru w Bydgoszczy. W 1952 roku został głównym projektantem malarstwa na odbudowywanym Głównym Mieście w Gdańsku. Wraz z żoną Hanną Żuławską brał udział w tworzeniu dekoracji kamienic na Starym Mieście w Warszawie a także wnętrz Kina Leningrad i Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku.

Maria Leszczyńska – ur. (?), zm. w 2002 r. Studiowała w PWSSP w Gdańsku. Włączyła się w dzieło odbudowy Gdańska i Warszawy, często współpracując z Barbarą Massalską, obie należały do zespołu Hanny Żuławskiej. W 1955 r. razem wykonały mozaikę „Tarcza zegara słonecznego”, zaprezentowaną na warszawskiej wystawie tkanin i mozaiki. W Gdańsku wykładała na Wydziale Architektury PG. Współpracowała również z architektem Janem Bogusławskim, ich wspólna praca złożona w konkursie na pomnik na Westerplatte, chociaż nie wygrała, została wysoko zaopiniowana przez jury i otrzymała wyróżnienie. Następnie tworzyła głównie w Warszawie, gdzie zaprojektowała m.in. bar Zodiak w Pasażu Śródmiejskim Strony Wschodniej ul. Marszałkowskiej Warszawie (razem z Janem Bogusławskim i Bohdanem Gniewiewskim) w 1967 r. Była jedną z czołowych polskich przedstawicielek malarstwa monumentalnego. Jej prace zdobiły ściany wielu ważnych budowli. Do XXI w. (dane na 2011) przetrwały nieliczne prace, między innymi stworzona w 1967 r. kamienno-szklana naścienna mozaika na ścianach siedziby Narodowego Banku Polskiego przy ul. Świętokrzyskiej w Warszawie.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: prywatny

Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski