Brakuje obiektu?
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
Technika: malarstwo, sgraffito i polichromie
Obiekt:
Kamienica nazywana Zygmuntowską (od Zygmunta Augusta, który w niej gościł w 1552 r.), odbudowana została wraz z kamienicami numer 12-13 według projektu Władysława Czernego.
Fasadę udekorowano sgraffitem podkreślającym podziały architektoniczne i polichromią wypełniającą płyciny podokienne i pod gzymsem frontonu. W płycinach nad pierwszym i nad drugim piętrem oraz pod frontonem przedstawiono igrające bądź dmące w rogi putta. W środkowej płycinie pod tympanonem przedstawiono parę ptaków w wieńcu ozdobionym wstęgą. Pomiędzy trzecim piętrem a frontonem sgraffitowe sylwetki antycznych bóstw na kulach. W środku Diana z łukiem oraz Hermesa z Kaduceuszem i skrzydełkami u stóp, po bokach postacie męska i żeńska w pozie pudica. Autorem dekoracji był Czesław Rzepiński z zespołem. W tympanonie, w czasie ostatniej konserwacji dodano polichromię przedstawiającą trzy amorki z łukami.
Miejsce:
Dekoracja malarska tzw. Drogi Królewskiej powstała w ramach włączenia się artystów, reprezentowanych głównie przez nauczycieli i uczniów gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, w dzieło odbudowy zniszczonego w 1945 roku Głównego Miasta. Ulica Długa i Długi Targ zrekonstruowane zostały w pierwszej fazie odbudowy. Najcenniejsze kamienice starano się rekonstruować wiernie, pozostałym nadawano odpowiedni kostium stylowy nawiązujący mniej lub bardziej do budynku sprzed 1945 roku. Tak odtworzone pierzeje miały być tłem dla odbudowywanych zabytków.
Informacje o autorze:
Czesław Rzepiński – ur. w 1905 r. w Trembowli, zm. w 1995 r. w Krakowie, edukację artystyczną odebrał w Krakowie a także w Warszawie i Paryżu. Przed wybuchem II wojny światowej uczył w założonej przez siebie Szkole Malarskiej im. A. Gierymskiego w Katowicach a także w Liceum Krzemienieckim. Po wojnie zatrudniony na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie pracował do emerytury, kilkakrotnie pełniąc funkcję rektora. Rzepiński uprawiał malarstwo sztalugowe, z którego zasłynął, ale także monumentalne, rysunek i grafikę.
Stan obiektu: dobry
Właściciel/opiekun: obiekt prywatny
Autor wpisu: Klaudiusz Grabowski
Źródła:
Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 1 red. Izabella Trojanowska, Gdańsk 1997.
Wspomnienia z odbudowy Głównego Miasta, t. 2, Izabella Greczanik-Filip, red. Gdańsk 1997.
Bibliografia:
Dekoracje architektoniczne Gdańska 1945–1989, t. 1, Główne Miasto – fresk, sgraffito, mozaika, ceramika, red. Jacek Kriegseisen, Gdańsk 2016.
Jacek Friedrich, Malarstwo monumentalne, [w:] Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005: tradycja i współczesność, red. Wojciech Zmorzyński, Gdańsk 2005.
Jacek Friedrich, Odbudowa Głównego Miasta w Gdańsku w latach 1945–1960, Gdańsk 2015.
Jacek Friedrich, Wystrój dekoracyjny Drogi Królewskiej w Gdańska w latach 1953-1955, Gdańskie Studia Muzealne, R.6 (1995).
Katalog zabytków sztuki w Polsce, Gdańsk Główne Miasto, red. Barbara Roll, Iwona Strzelecka, Warszawa 2006.
Jan Kołodziej, Barbara Brzuskiewicz, Kształtowanie tożsamości miejsca poprzez konserwacje istniejących i wykonanych nowych dekoracji artystycznych dla fasad kamienic odbudowanych po 1945 roku na obszarze Głównego Miasta w Gdańsku, [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015.
Anna Kriegseisen, „Starogdańskie kamieniczki pełne nowej treści” – dekoracje fasadowe czasu odbudowy 1945-1960, czyli technologia w służbie ideologii, [w:] Gdańsk 1945-1990. Materiały-studia-analizy, tom 1, red. Edmund Kizik, Mirosław Golon, Gdańsk-Warszawa 2017.
Anna Kriegseisen, W poszukiwaniu straconego koloru. Wystrój barwny zachowanych i odbudowanych fasad Głównego i Starego Miasta Gdańska. [w:] Polichromie i sgraffita na fasadach ośrodków staromiejskich odbudowanych po 1945 r. Kreacja i konserwacja, red. Anna Jagiellak, Paulina Świątek, Warszawa 2015.
Franciszek Mamuszka, Droga Królewska w Gdańsku, Gdańsk 1972.
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
