Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia
Technika: rzeźba w metalu; mechaniczne formowanie blachy stalowej, cięcie, gięcie, spawanie
Wymiary: 150 cm, śr. 120 cm
Obiekt: Abstrakcyjna rzeźba o pionowym układzie kompozycyjnym wykonana ze stali nierdzewnej. Zbudowana za pomocą trzech jednakowo wklęsłych płaszczyzn, których krawędzie o nieregularnych falistych liniach zbiegają się u podstawy i na jej szczycie, nadając stereometrycznej bryle dynamiczny charakter. Spiralna forma, przywołująca na myśl śrubę okrętową, sprawia wrażenie będącej w ciągłym ruchu. Powierzchnia pracy jest gładka o lustrzanej fakturze. Rzeźbę zakupiono do zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku bezpośrednio od artysty 28 listopada 1974 r. Od 1976 r. „Żagle” były częścią plenerowej wystawy galerii rzeźby w Parku Oliwskim. Ze względu na uszkodzenie rzeźby, które powstało w wyniku upadku na nią dwóch drzew, w 2016 r. została tymczasowo zdemontowana i przeniesiona na dziedziniec Pałacu Opatów (siedziby Oddziału Sztuki Nowoczesnej MNG). Praca nie jest sygnowana.
Miejsce: Rzeźba wkomponowana była w naturalne otoczenie północnej części Parku im. Adama Mickiewicza w Oliwie. Pierwotnie eksponowana w nurcie potoku, delikatnie wystawała ponad powierzchnię wody. Praca stanowiła część stałej ekspozycji plenerowej Galerii Współczesnej Rzeźby Gdańskiej ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, powstałej z inicjatywy Muzeum, Zarządu Okręgu Związku Polskich Artystów Plastyków oraz Urzędu Miejskiego. Galeria prezentująca prace artystek i artystów różnego pokolenia oficjalnie została otwarta 30 marca 1976 r.
Informacje o autorze:
Adam Smolana – ur. w 1921 r. we Lwowie, zm. w 1987 r. w Sopocie, Studia artystyczne odbył w latach 1938–1942 w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych we Lwowie w pracowni prof. Mariana Wnuka. Dyplom obronił w 1950 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie u prof. Franciszka Strynkiewicza. W latach 1946–1987 pracował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych). Brał udział przy rekonstrukcji rzeźbiarskich elementów zabytkowej architektury Głównego Miasta w Gdańsku. Współpracował także z Biurem Projektów przy tworzeniu założeń urbanistycznych osiedla „Przymorze”. Artysta tworzył przede wszystkim w drewnie. Osobnym nurtem w twórczości Smolany były pomniki i rzeźby plenerowe, których wykonał kilkanaście, m. in. „Pomnik Poległych w 1939” w Chojnicach(1959), rzeźbę „Ryby” w Gdyni(1968), a także „Pomnik Poległych Mieszkańców Sopotu 1939–1945” w Sopocie (1985, we współpracy z Włodzimierzem Stopą).
Stan obiektu: przed renowacją, uszkodzona
Właściciel/opiekun: Muzeum Narodowe w Gdańsku
Autor wpisu: Andrzej Zagrobelny
Źródła:
Karta Katalogu Naukowego Muzealiów Artystycznych i Artystyczno-Historycznych, nr inw. MNG/SW/42/RZ
Bibliografia:
Galeria Współczesnej Rzeźby Gdańskiej w Parku Oliwskim, oprac. J.W. Bradtke, MNG, Gdańsk 1978 [wydanie II, Gdańsk 1989]
Adam Smolana 1921–1987, red. Gosia Golińska, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, Sopot 2017 [katalog wystawy]
Franciszek Mamuszka, Ekspozycja rzeźby w parku oliwskim, [w:] tenże, Oliwa. Okruchy z dziejów, zabytki, Gdańsk 1985.
Grzegorz Niewiadomy, Trójmiasto. Gdańsk – Sopot – Gdynia. Przewodnik krajoznawczy, Gdynia 2006
Zofia Watrak, Rodowody i kontynuacje rzeźby gdańskiej. Mistrzowie i uczniowie gdańskiej uczelni, „Gdański Rocznik Kulturalny” 1985, nr 8
Wojciech Zmorzyński, Rzeźba, [w:] Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku 1945–2005. Tradycja i współczesność, MNG, Gdańsk 2005
Wzmianki o artyście:
Ignacy Witz, Plastycy Wybrzeża, Gdańsk 1969
Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Gdańsku 1945–1965, red. J. Wnukowa, Gdańsk 1965
Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Gdański: 2002–2003, , red. L. Ostrogórska, J. Rudnicka, Gdańsk 2003
Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia