Pomnik Jana Heweliusza

Technika: rzeźba w kamieniu

Wymiary: wys. całości ok. 250 cm

Obiekt: Pomnik przedstawia postać Jana Heweliusza o wymiarach zbliżonych do naturalnych. Jest to rzeźba w granicie umieszczona na poziomo ułożonym bloku granitowym i granitowym postumencie, z wyrytym napisem: „Jan Heweliusz” i datami jego życia 1611–1687. Kompozycja jest wertykalna i statyczna, postać ukazana frontalnie, bryła jest zwarta. W fakturze rzeźby można zauważyć kontrast między partiami gładkimi (twarz) i chropowatymi, uwypuklającymi strukturę kamienia. Szczegółowo opracowana jest jedynie głowa astronoma, ciało spowija schematycznie wyrzeźbiona szata, spod której wyłaniają się dłonie, ujęte schematycznie, Jan Heweliusz trzyma w nich rodzaj lunety. Wizerunek Jana Heweliusza został przedstawiony w sposób tradycyjny i wyidealizowany. Blokowa, zwarta forma, nieco nawiązująca do kierunku modernizmu, jest charakterystyczna dla stylu Wiesława Pietronia. Pomnik został zakomponowany jako centralny obiekt w asymetrycznych okręgach, wytyczonych na gruncie za pomocą kamieni. Po lewej stronie pomnika znajduje się kamienna kula na niskim cokole. Całość kompozycji przypomina układ słoneczny.

W Gdańsku znajdują się aż trzy pomniki przedstawiające Heweliusza: oprócz opisywanego, jest to realizacja rzeźbiarza Michała Gąsienicy-Szostaka z 1973 r. na skwerze przy ul. Wodopój oraz pomnik projektu Jana Szczypki z 2006 r. na skwerze przed Ratuszem Staromiejskim.

Miejsce: Pomnik Jana Heweliusza znajduje się na dziedzińcu byłej Szkoły Podstawowej nr 71 w dzielnicy Przymorze Małe (obecnie w budynku jest Zespół Szkół Specjalnych nr 2) i został odsłonięty w dniu nadania szkole imienia astronoma 12 maja 1973 r. Pomimo zmiany profilu szkoły rzeźba stoi do dziś w tym samym miejscu.

Informacje o autorze: Wiesław Pietroń – ur. 4 czerwca 1934 r. w Gdyni. Studiował na Wydziale Rzeźby w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku), dyplom uzyskał w 1964 r. w pracowni prof. Stanisława Horno-Popławskiego, specjalizację w projektowaniu rzeźbiarko-architektonicznym u prof. Adama Smolany. Brał udział w wielu wystawach w Polsce i za granicą, z ważniejszych realizacji w przestrzeni publicznej można wymienić: „Pomnik Poległych Żołnierzy Radzieckich” (Sarzyński Dwór, 1967), „Pomnik Tym co za polskość Gdańska” z Wawrzyńcem Sampem (Gdańsk, 1969), „Pomnik Partyzantów” (Czarna Woda, 1970), „Król i królowa” (Park Oliwski , 1976).

Stan obiektu: przed renowacją

Właściciel/opiekun: Zespół Szkół Specjalnych nr 2

Autor wpisu: Kora Kowalska