Mural Westerplatte 1939

Technika: malarstwo

Wymiary: –

Obiekt: Mural upamiętnia bohaterską obronę Wojsk Polskich na Westerplatte we wrześniu 1939 r. Zdobi frontową ścianę budynku przy ul. Mostowej, gdzie obecnie mieści się piekarnia, a niegdyś swoją siedzibę miała spółdzielnia Złomowiec. Forma tego wielkoformatowego malowidła to wydłużony prostokąt z kompozycją ujętą horyzontalnie. W prawym rogu widzimy dominujący kompozycyjnie portret żołnierza w rogatywce, będącej charakterystycznym elementem polskiego umundurowania. Postać patrzy na wprost, kierując wzrok na widza lub przed siebie, wyrazy twarz żołnierza z brodą i zarostem jest poważny, posępny. Na dalszym planie widzimy postaci 10 żołnierzy. Ich umundurowanie jest różnorodne, to całe sylwetki w mundurach: piechoty, marynarki, oddziałów wojsk pancernych. Takie zróżnicowanie umundurowań może zaskakiwać, gdyż Westerplatte broniły wojska przydzielone do stacjonowania w Wojskowej Składnicy Tranzytowej i była to formacja lądowa. Przedstawieni na muralu żołnierze bacznie przyglądają się i celują w lewą stronę kompozycji z różnego rodzaju broni palnej, w tym działka pancernego. Po tej stronie widoczne jest morze, a na nim okręt i wprowadzająca go do portu łódź. To przedstawienie niemieckiego pancernika „Schleswig-Holstein”, z którego prowadzono intensywny ostrzał pozycji wojsk polskich. Widoczne czarne chmury kłębiące się obok okrętu to efekt zaciętej walki i kontrataku ze strony polskiej. Ta część pracy jest monochromatyczna, oparta na odcieniach brązu i dopełnia tło całości przedstawienia. Podkreśla też dramatyczny charakter wydarzenia. Całość domyka biało-czerwona wstęga, w której centrum znajduje się napis „Westerplatte 1939”.

Praca powstała na zamówienie Grzegorza Pellowskiego, właściciela budynku, który w ten sposób pragnął włączyć się w obchody 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę. Warto zaznaczyć, że to pierwszy mural nawiązujący do wydarzeń wojennych na Westerplatte w Gdańsku. Sam artysta, komentując swój projekt, podkreśla, że jest to wizja symboliczna, stąd zilustrowanie różnych oddziałów wojsk polskich, które również broniły kraju, ale już na dalszych etapach wojny rozpoczętej właśnie na Westerplatte.

Miejsce: Praca zdobi budynek dawnej spółdzielni Złomowiec, która obecnie jest nową siedzibą znanej gdańskiej piekarni. W najbliższym otoczeniu tego miejsca znajduje się Opływ Motławy i zabytkowe umocnienia fortyfikacyjne Gdańska – bastiony. W pobliżu jest również ważny zabytek fortyfikacyjny tj. Brama Nizinna.

Informacje o autorze:

Rafał Roskowiński – ur. 25.11.1966 r. w Radomiu. Studiował na Wydziale Malarstwa i Grafiki w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych). Był zaangażowany w działalność Fundacji Sfinks w Sopocie. Tworzy w przestrzeni publicznej od lat 90. Zapoczątkował malowanie wielkoformatowych murali na Zaspie, organizując pierwszy Festiwal Malarstwa Monumentalnego Monumental Art z okazji 1000-lecia Gdańska w 1997 r., w którym brał udział jako twórca również w późniejszych edycjach. Jest założycielem i opiekunem Gdańskiej Szkoły Muralu, autorem wielu murali w Polsce i Europie. Obecnie wykłada na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie na Wydziale Artystycznym Instytutu Sztuk Pięknych.

Stan obiektu: dobry

Właściciel/opiekun: Grzegorz Pellowski

Autor wpisu: Kinga Jarocka