Mural upamiętniający Martina Luthera Kinga

Technika: mural

Obiekt: Mural został namalowany na zachodniej ścianie kamienicy znajdującej się przy ul. Biskupiej 35. Jest jednym z pierwszych murali powstałych w Gdańsku. Kompozycja zajmuje znaczną powierzchnię ściany i przedstawia lidera ruchu praw obywatelskich, słynnego działacza na rzecz równouprawnienia Afroamerykanów, Martina Luthera Kinga. Na pierwszym planie widzimy twarz przemawiającego Kinga, która wyraża zrazem gniew, uniesienie, ale też skupienie mówcy. Oczy Luthera Kinga skierowane są w prawo, jakby w kierunku centrum miasta, bądź w kierunku dwóch postaci, które znalazły się na drugim planie muralu. Są to dwaj mężczyźni, sylwetka pierwszego zarysowana jest bardzo wyraźnie. To biały, ubrany w koszulę skupiony mężczyzna o ponurej twarzy. Za nim na dalszym planie znajduje się również biały mężczyzna o nagim torsie, który głowę ma skierowaną w stronę ziemi, a na ramieniu opiera białą flagę. W tle widoczny jest pejzaż, którego zieleń horyzontu łączy się różowym niebem mogącym budzić skojarzenia z motywem zachodzącego słońca. Wszystkie postaci oddane są realistycznie, ich rysunek jest uproszczony, rysy twarzy podkreślone ostrymi kontrastami światła i cienia, które dodatkowo wzmacnia intensywna kolorystyka. Twarz Martina Luthera Kinga wypełniona jest barwnymi plamami w różnych odcieniach ugru, brązu i niebieskiego. Z kolei postać na drugim planie namalowana jest przy użyciu zieleni, błękitu, brązu, różu i żółtego o różnej intensywności. Postać pomiędzy nimi na najdalszym planie potraktowana została najbardziej schematycznie, kolor żółty oddaje blond włosów, różowy jest kolorem skóry, pozostała część postaci zarysowana jest czarnym. W tej dosyć uproszczonej kompozycji zdecydowanie odcina się od zielonego tła pejzażu biała plama flagi trzymanej przez mężczyznę na najbardziej oddalonym planie.
Martin Luther King znany był z płomiennych wystąpień oraz ze swojej nieugiętej postawy wobec tych, którzy łamali prawa człowieka. Warto podkreślić, że dzieło stworzone przez Tomasza Bielaka nie odzwierciedla ikonografii archiwalnych fotografii, lecz jest wizją idei walki o wolność – King, który przemawia to już ikoniczne przedstawienie i znakomicie oddaje jego sposób działania. Pastor King przemawiał na rzecz dyskryminowanej społeczności Afroamerykanów w wielu miejscach w Stanach i na całym świecie. Do jego najsłynniejszych przemówień zalicza się te w których padły słowa „I have a dream” z 1963 r. podczas Marszu na Waszyngton. Pierwotnie w projekcie Bielaka zamiast białej flagi mężczyzna z trzeciego planu miał mieć kij baseballowy, jednak motyw ten mógłby zostać odczytany opacznie jako pochwała przemocy.
Mural ulega uszkodzeniom pod wpływem czynników atmosferycznych, część barw wyblakła, a część odpada wraz z tynkiem, ubytki tynku widoczne są również we fragmentach niezagospodarowanych przez mural (bliżej przyziemia widać cegły budulcowe). Na muralu widoczne są również wtórnie wykonane przyłącza prowadzące media do kamienicy. Słaby stan zachowania muralu wynika z braku prac konserwacyjnych i prawdopodobnie wiąże się też z rodzajem zastosowanej farby. Była to farba do wnętrz, ponieważ w połowie lat 90. farby do fasad nie były dostępne na rynku.

Miejsce: Mural został namalowany na ścianie budynku, który znajduje się przy ulicy prowadzącej do dzielnicy Biskupia Górka i jest bardzo widoczny od strony Głównego Miasta. Biskupia Górka to historyczna dzielnica Gdańska o bogatej zabudowie. Boryka się ona jednak z wieloma problemami i dlatego stała się przedmiotem opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji Biuro Rozwoju Gdańska w 2016 r. Od tego roku podejmowane są kolejne działania rewitalizacyjne, mające zwiększyć komfort życia mieszkańców, a także atrakcyjność dzielnicy. Wybór Martina Luthera Kinga na temat muralu dla Biskupiej Górki w latach 90. wydaje się uzasadniony – to postać aktywnie działająca na rzecz zmian społecznych.

Informacje o autorze: Tomasz Bielak – ur. w 1967 r. w Lublinie. W roku 1994 r. uzyskał dyplom na gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Malarstwa i Grafiki w pracowni prof. Hugona Lasockiego. Tworzy instalacje, grafikę prasową, wielkoformatowe murale oraz rzeźbę i malarstwo. Od 1998 r. brał udział w Festiwalu Murales w Gdańsku, Landart Festiwal, uczestniczył w licznych projektach organizowanych przez Galerią Białą w Lublinie, m.in. w wystawach „Kolekcja alternatywna”, „Podwórko Sztuki”, współpracował także przy tworzeniu i działalności gdańskiej Galerii „Delikatesy Avantgarde”. Wystawiał indywidualnie w kraju i zagranicą. Mieszka i pracuje w Lublinie.

Stan obiektu: zły

Właściciel/opiekun: brak informacji

Autor wpisu: Kinga Jarocka