Rzeźby z cyklu Futerały

Technika: rzeźba ceramiczna

Wymiary: wysokość od ok. 180 cm do 220 cm

Obiekt: Pierwotnie na cykl rzeźb składało się pięć rzeźb wolnostojących przedstawiające syntetycznie sylwetki kobiece, ujęte w pozycjach siedzących i posadowione na sześciennych postumentach oraz dwie kompozycje ceramiczne – reliefy – przedstawiające „odciśnięte” w glinie sylwetki nagich ciał. Kompozycje ścienne noszą tytuły: „Negatywy” i „Pójdę z tobą wszędzie”, umieszczone są po obu stronach przejścia pod budynkiem mieszkalnym Gospody 6a. Wszystkie rzeźby wkomponowane są w ciąg pieszy prowadzący od stacji SKM do skrzyżowania ulic Pomorskiej, Gospody i Chłopskiej. W wypowiedzi z 1974 r. artystka nazwała je „futerałami na różne stany i okoliczności naszej psychiki”, czyli np. miłość, lenistwo, smutek, ból. „Futerał – jak tłumaczyła – to bezpośrednia zachęta do identyfikacji z jego ideą”. Z kolei „Gazecie Wyborczej” w 2010 r. wyjaśniała: „Moje Futerały miały być ludzkim śladem w tej architekturze, miejscem, w które człowiek mógłby się schować, wtulić”. Wykonane zostały one przez rzeźbiarkę w 1974 r. na plenerze w Kadynach.

Obecnie można oglądać zaledwie dwie rzeźby oraz kompozycje ścienne. Los pozostałych rzeźb jest nieznany.

Miejsce:

Rzeźby usytuowane są w ciągu pieszym osiedla Żabianka. Zostały zaprojektowane jako jedne z elementów małej architektury i sztuki plenerowej na tym osiedlu. Żabianka była pierwszym na Wybrzeżu osiedlem eksperymentalnym, gdzie między zabudowę blokową urbaniści postanowili wprowadzić sztukę. Grupa „Kadyny” (Edward Roguszczak, Maria Kuczyńska, Hanna Żuławska, Swietłana Zerling i architekt Jacek Krenz) opracowała nowatorski projekt o nazwie „Ceramika dla architektury”. Podczas plenerów o tej samej nazwie, odbywających się w latach 70. w Kadynach, uczestnicy warsztatów tworzyli koncepcje oprawy plastycznej dla nowo powstających dzielnic Gdańska. Głównym założeniem było połączenie architektury z ceramiką i sztuką, którego efektem byłaby nowa, funkcjonalna i jednocześnie przyjemna do życia przestrzeń. Oprócz fontanny, rzeźb wolnostojących, ceramicznych rzeźb ściennych i reliefów zespołowo opracowano sposób zagospodarowania przestrzeni placów pomiędzy budynkami mieszkalnymi. Zaprojektowano pagórki, place zabaw, przestrzenie zielone, kwietniki, „wioski indiańskie” czy „robinsonady” dla dzieci. Wszystko było wykonane z naturalnych materiałów, takich jak ceramika i drewno, w kolorach ziemi, tak, by maksymalnie skontrastować te przestrzenie z „odhumanizowanym” betonem budynków z wielkiej płyty. Współcześnie wiele z tych projektów zostało zniszczonych lub zabudowanych.

Informacje o autorze:

Swietłana Zerling: ur. w 1945 r. w Kitzbühel, (Austria), Ukończyła studia na Wydziale Rzeźby PWSSP w Gdańsku, w pracowniach profesorów Stanisława Horno-Popławskiego i Alfreda Wiśniewskiego, gdzie uzyskała w 1972 r. dyplom.  Brała udział w międzynarodowych wystawach ceramiki w latach 70. Laureatka wyróżnienia w Międzynarodowym Konkursie Ceramiki, Faenza (1976) oraz na X Ogólnopolskiej Wystawie Młodego Malarstwa, Rzeźby i Grafiki, Sopot (1974). Stypendystka Ministerstwa Kultury i Sztuki. Twórczość jej obejmowała rzeźbę i ceramikę. Członkini słynnej grupy „Kadyny”, działającej w latach 70. Jej twórczość rzeźbiarska wpisuje się w nurt modernizmu.

Stan obiektu: częściowo zniszczony, przed renowacją, obecnie rzeźby są nieco zaniedbane i notorycznie niszczone przez wandali. Żadna rzeźba nie posiada tabliczki z opisem.

Właściciel/opiekun: Spółdzielnia Mieszkaniowa Żabianka

Autor wpisu: Kora Kowalska