Zdjęcie poziome, wykonane na wprost, przedstawiające ceglaną ścianę z dekoracją architektoniczną, na którą składają się wypukłe i wklęsłe płyty niewielkich rozmiarów. Wspólnie tworzą abstrakcyjny, urozmaicający wzór na powierzchni.
Fot. Paweł Jóźwiak

Dekoracja ceramiczna Domu Technika NOT

Typ obiektu
detal architektoniczny
Data
1974
Autor
Andrzej Trzaska
Adres
ul. Rajska 6
Dzielnica
Śródmieście, Stare Miasto
Otwórz w google maps

Technika: płyty ceramiczne wypalane

Wymiary:

Obiekt: Dekoracja ceramiczna fasady Domu Technika NOT stanowi kontynuację dekoracji umieszczonej wewnątrz budynku. Jest to dzieło totalne, w którym architektura współistnieje z dekoracją. Ściany głównego holu ozdobione są mozaiką wykonaną z wypalanych płyt ceramicznych w ceglanym kolorze, które tworzą abstrakcyjną, geometryczną kompozycję. Te same, okrągłe elementy pojawiają się na fasadzie frontowej budynku. Wewnątrz, na osi klatki schodowej mieści się kompozycja z pokrytych szkliwem kafli ceramicznych, ułożonych w abstrakcyjną kompozycję. Podobna mozaika istniała niegdyś także w barze wewnątrz budynku. Całość dekoracji została zaprojektowana i wykonana przez artystę plastyka Andrzeja Trzaskę.

Miejsce: Naczelna Organizacja Techniczna (NOT) powstała w 1945 r., w 1960 r. zawiązał się Komitet Budowy Domu Technika. W latach 60. i 70., by podkreślić postępowość polskiej myśli technicznej, NOT w wielu polskich miastach wybudowało nowe siedziby. Miały one także poprzez formy architektoniczne propagować nowoczesność. W kwietniu 1963 r. ogłoszono konkurs architektoniczny na zagospodarowanie terenu przy ul. Rajskiej w Gdańsku. Za zwycięski uznano projekt zespołu architektów Bolesława Kardaszewskiego i Ludwika Mackiewicza. Zakładał on wybudowanie domu towarowego (w miejscu powstałego później Madisona), dużego hotelu (w miejscu późniejszego Heveliusa), pawilonu handlowego, baru szybkiej obsługi, Domu Nauczyciela i Domu Technika. Z powodu trudności finansowych z czasem opracowano projekt oszczędnościowy, zakładający tylko budowę Domu Nauczyciela i Domu Technika. W końcu sierpnia 1965 r. rozstrzygnięto zamknięty konkurs architektoniczny na Dom Technika (brało w nim udział jedynie sześć biur projektowych z Wybrzeża). Pierwszą nagrodę zdobył zespół w składzie: Szczepan Baum, Zbigniew Budzyński i Danuta Olędzka.
Pod koniec 1969 r. rozpoczęto przygotowania do budowy, likwidując funkcjonujący tu jedyny wówczas w śródmieściu Gdańska strzeżony parking samochodowy. W 1970 r. przystąpiono do pierwszych prac ziemnych, w 1971 r. oddano stan surowy, budynek otwarto 30 marca 1974 r. Na froncie gmachu umieszczono tablicę wymieniającą fundatorów Domu Technika. Wykonawcą było Gdańskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego. Budynek, o kubaturze 33 430 m³, czterech kondygnacjach naziemnych (z tarasem w części parterowej) i jednej piwnicznej, w chwili otwarcia miał aulę na 450 miejsc, osiem sal konferencyjnych, księgarnię, czytelnię-bibliotekę czasopism technicznych, klub z kawiarnią, restaurację. W budynku funkcjonował Oddział Wojewódzki NOT, Wojewódzki Klub Techniki i Racjonalizacji, ośrodek informacji technicznej, francuskiej dokumentacji technicznej (z laboratorium językowym), wydawnictwo Budownictwo Okrętowe oraz biura 17 stowarzyszeń technicznych. Modernistyczny budynek stanął w centrum miasta, a architekci nadali mu oryginalną dekorację dzięki zastosowaniu zróżnicowanych materiałów – pojawiły się tu cegła, beton, tynk, szkło, a wewnątrz także drewno. Użyte materiały i formy są w dialogu z gdańską architekturą historyczną. Dom Technika jest bardzo dobrym przykładem współpracy architekta i plastyka, co zostało docenione już w 1974 r. podczas wystawy „Le Mur Vivant” w Paryżu.

Informacje o autorze: Andrzej Trzaska – ur. w 1935 r., zm. w 2019 r. Po ukończeniu malarstwa na Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Wrocławiu kontynuował studia na gdańskiej uczelni. Równolegle wraz z grupą studentów prof. Hanny Żuławskiej pracował w jej słynnej pracowni w Kadynach i to kadyńskie doświadczenia najbardziej wpłynęły na kształt przyszłej twórczości ceramicznej Trzaski. Debiutował na zbiorowej wystawie „Kadyny” w warszawskiej Kordegardzie w 1957 r. Sukces wystawy i wielki potencjał pracowni nie zostały jednak wykorzystane. W Kadynach rozpoczęto prace nad projektowaniem ceramiki do produkcji przemysłowej, niestety zakończyły się one niepowodzeniem. Trzaska indywidualnie współpracował z Cepelią, na początku lat 60. związał się z włocławską Spółdzielnią „Przyjaźń”. Głównym profilem działalności zakładu przed objęciem kierownictwa artystycznego przez Trzaskę była produkcja doniczek, w ciągu kilku lat wprowadził do produkcji wiele wzorów ceramiki dekoracyjnej i użytkowej: pater, świeczników, wazonów itp. Mimo pewnej standaryzacji produkcji cepeliowskich spółdzielni widoczne są w projektach z Włocławka wpływy doświadczeń z Kadyn i indywidualny styl Trzaski. Autor mozaik i dekoracji ceramicznych w przestrzeni Gdańska.

Stan obiektu: przed renowacją

Właściciel/opiekun: Naczelna Organizacja Techniczna

Autor wpisu: Kora Kowalska

 

OBIEKTY W TEJ SAMEJ DZIELNICY

Pomnik św. Włodzimierza

Typ obiektu
pomnik
Data
23.05.2015
Autor
Giennadij Jerszow, Stanisław Szymański
Adres
Skwer Chrztu Rusi-Ukrainy

Ławka z rzeźbą dr Mariana Pelczara

Typ obiektu
pomnik
Data
09.04.2018
Autor
Adam Arabski
Adres
ul. Wałowa 15

Pomnik Jana Pawła II

Typ obiektu
pomnik
Data
25.11.1984
Autor
Wawrzyniec Samp
Adres
ul. Profesorska 17
ZOBACZ INNE OBIEKTY

Dekoracja fasady kamienicy przy Długiej 7

Typ obiektu
fasada
Data
1953
Autor
Tadeusz Dembski
Adres
Długa 7

Dekoracja fasady kamienicy  Szeroka 97

Typ obiektu
fasada
Data
1973
Autor
Henryk Mądrawski
Adres
ul. Szeroka 97

Okulary

Typ obiektu
rzeźba
Data
2017
Autor
Ingrida Vaitkienė
Adres
Park im. Jana Pawła II
Brakuje obiektu?

Pomóż nam budować bazę gdańskich obiektów sztuki, wypełniając formularz i dodając zdjęcia

GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika GAPS brakujący obiekt grafika